Next Verse

Shloka 1

Subhadrā-vilāpaḥ — Subhadrā’s Lament for Abhimanyu

Droṇa-parva 55

अत-४-णक+ पञ्चपज्चाशत्तमो< ध्याय: षोडशराजकीयोपाख्यानका आरम्भ, नारदजीकी कृपासे राजा सूंजयको पुत्रकी प्राप्ति, दस्युओंद्वारा उसका वध तथा पुत्रशोकसंतप्त सृंजयको नारदजीका मरुत्तका चरित्र सुनाना सज्जय उवाच श्र॒त्वा मृत्युसमुत्पत्ति कर्माण्यनुपमानि च | धर्मराज: पुनर्वाक्‍्यं प्रसाद्यनमथाब्रवीत्‌,संजय कहते हैं--राजन्‌! मृत्युकी उत्पत्ति और उसके अनुपम कर्म सुनकर धर्मराज युधिष्ठिरने पुनः व्यासजीको प्रसन्न करके उनसे यह बात कही

sañjaya uvāca | śrutvā mṛtyu-samutpattiṃ karmāṇy anupamāni ca | dharmarājaḥ punar vākyaṃ prasādya namathābravīt ||

सञ्जय उवाच—मृत्योः समुत्पत्तिं कर्माणि चानुपमानि श्रुत्वा धर्मराजो युधिष्ठिरः पुनरेव व्यासं प्रसाद्य प्रणम्य चेदं वाक्यमब्रवीत्॥

श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा (absolutive), कर्तरि
मृत्यु-समुत्पत्तिम्the origin/arising of Death
मृत्यु-समुत्पत्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसमुत्पत्ति (प्रातिपदिक) / मृत्यु (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Accusative, Singular
कर्माणिdeeds, actions
कर्माणि:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
अनुपमानिincomparable
अनुपमानि:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुपम (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
धर्मराजःKing of Dharma (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्मराज (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
वाक्यम्speech, words
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
प्रसाद्यhaving pleased, having propitiated
प्रसाद्य:
Adhikarana
TypeVerb
Rootप्रसादय् (धातु)
Formल्यप् (absolutive/gerund), कर्तरि
अनन्तरम्thereafter, then
अनन्तरम्:
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर (प्रातिपदिक)
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अब्रवीत्said, spoke
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ् (imperfect), Past, Third, Singular, परस्मैपद

सज्जय उवाच

S
Sañjaya
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
V
Vyāsa
M
Mṛtyu (Death, personified)