Shloka 44
Bhagadatta’s Advance, the Saṃśaptaka Challenge, and Arjuna’s Counterstrike (द्रोणपर्व, अध्याय २६)
अभिनिक्षेप वेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत् । युयुधान (सात्यकि) अपने रथको छोड़कर दूर हट गये और उस महान् गजराजने शिनिपौत्र सात्यकिके उस रथको सूँड़से पकड़कर बड़े वेगसे फेंक दिया ।। ४३ $ ।। बृहतः सैन्धवानश्वान् समुत्थाप्याथ सारथि:
sañjaya uvāca | abhiniṣkepa-vegena yuyudhānas tv apākramat | bṛhataḥ saindhavān aśvān samutthāpyātha sārathiḥ |
सञ्जय उवाच—अभिनिक्षेपवेगेन युयुधानस्त्वपाक्रमत्। स तु रथं परित्यज्य दूरमपाक्रमत्; अथ स महानागराजः शिनिपौत्रस्य सात्यकेः रथं सूण्डया गृहीत्वा महावेगेनापातयामास। ततः स सारथिः सैन्धवानश्वान् बृहतः समुत्थाप्य महावेगेन प्रचोदयामास; एवं युद्धे निवृत्तिप्रवृत्त्योः क्षणनिर्णयैः प्राणधर्मौ परीक्ष्येते स्म॥
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in the chaos of war, discernment and timely movement—withdrawal when necessary and renewed effort when possible—are part of kṣatriya conduct; valor is not mere recklessness but action aligned with survival, duty, and tactical clarity.
Sañjaya reports that Yuyudhāna (Sātyaki) moves away rapidly in response to a forceful attack or throw; immediately after, the charioteer urges the Sindhu-bred horses forward with great speed, indicating a swift tactical shift on the battlefield.