Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

रक्षमाणैर्जयं वीरैर्धर्मज्ैरपि सात्वत । सात्वत! इस प्रकार धर्मके जाननेवाले वीर पाण्डवों तथा शत्रुओंने भी युद्धके मैदानमें अपनी विजयको सुरक्षित रखनेके लिये समय-समयपर अधर्मपूर्ण बर्ताव किया है || ४३ ३ || दुर्ज्ञेयः स परो धर्मस्तथाधर्मश्न दुर्विद:

rakṣamāṇair jayaṁ vīrair dharmajñair api sātvata | sātvata! evaṁ dharmajñā vīrāḥ pāṇḍavāḥ śatrubhiś ca raṇāṅgaṇe sva-jaya-rakṣaṇārthaṁ kāle kāle ’dharmapūrṇaṁ vyavahāram api kṛtavantaḥ || durjñeyaḥ sa paro dharmas tathādharmo ’pi durvidaḥ ||

धृष्टद्युम्न उवाच— हे सात्वत! जयस्य रक्षणार्थं धर्मज्ञा अपि वीराः कदाचिदधर्ममिश्रं व्यवहारं कुर्वन्ति। तथा रणभूमौ पाण्डवा अपि शत्रवश्च समये समये स्वविजयस्य स्थैर्यार्थं अधर्मकलुषितं कर्म समाश्रितवन्तः। स परो धर्मो दुर्ज्ञेयः, तथैवाधर्मोऽपि दुर्विदः।

रक्षमाणैःby (those) protecting/guarding
रक्षमाणैः:
Karana
TypeVerb
Rootरक्ष्
Formवर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुं, तृतीया, बहुवचन
जयम्victory
जयम्:
Karma
TypeNoun
Rootजय
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
वीरैःby heroes
वीरैः:
Karana
TypeNoun
Rootवीर
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
धर्मज्ञैःby knowers of dharma
धर्मज्ञैः:
Karana
TypeAdjective
Rootधर्मज्ञ
Formपुं, तृतीया, बहुवचन
अपिalso/even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सात्वतO Sātvata (address)
सात्वत:
TypeNoun
Rootसात्वत
Formपुं, सम्बोधन, एकवचन
दुर्ज्ञेयःhard to know
दुर्ज्ञेयः:
TypeAdjective
Rootदुर्ज्ञेय
Formतव्यत्/अनीयर्-अर्थक (ज्ञा धातोः; 'to be known'), पुं, प्रथमा, एकवचन
सःthat/he
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
परःsupreme/ultimate
परः:
TypeAdjective
Rootपर
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
धर्मःdharma
धर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
तथाlikewise/so
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अधर्मःadharma
अधर्मः:
Karta
TypeNoun
Rootअधर्म
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
दुर्विदःhard to understand/know
दुर्विदः:
TypeAdjective
Rootदुर्विद
Formकृदन्त (विद् धातोः; 'knowing/understanding'), पुं, प्रथमा, एकवचन

धृष्टह्युम्न उवाच

D
Dhṛṣṭadyumna
S
Sātvata (Kṛṣṇa)
P
Pāṇḍavas
Ś
Śatrus (enemies)
R
Raṇāṅgaṇa (battlefield)