Previous Verse
Next Verse

Shloka 296

नारायणास्त्र-शमनं द्रौणि-प्रहारश्च

Pacification of the Nārāyaṇāstra and Drauni’s Renewed Assault

सा5पतन्मेदिनीं दीप्ता भासयन्ती महाप्रभा | अपने ऊपर आती हुई उस शक्तिको शिखण्डीने बहुत-से बाण मारकर काट दिया। वह अत्यन्त कान्तिमती एवं प्रकाशमान शक्ति खण्डित हो सब ओर प्रकाश बिखेरती हुई पृथ्वीपर गिर पड़ी

sāpatat medinīṁ dīptā bhāsayantī mahāprabhā | ātmana upari āpatantīṁ tāṁ śaktiṁ śikhaṇḍī bahubhir bāṇaiḥ prahṛtya ciccheda | sā atyanta-kāntimatī prakāśamānā śaktiḥ khaṇḍitā sarvato raśmīn vikīrya medinīṁ papāta ||

सञ्जय उवाच—सा दीप्तिमती महाप्रभा शक्तिः सर्वतो भासयन्ती मेदिनीं प्रति पतन्ती स्म। सा तस्योपरि आपतन्ती दृष्ट्वा शिखण्डी बहुभिः शरैस्तां ताडयामास चिच्छेद च। सा खण्डिता अतिविभ्राजमाना सर्वदिशः प्रभां विकिरन्ती भूमौ निपपात।

साshe/that (power/weapon)
सा:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
अपतत्fell
अपतत्:
TypeVerb
Rootपत् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन
मेदिनीम्to the earth/ground
मेदिनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootमेदिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, द्वितीया, एकवचन
दीप्ताblazing
दीप्ता:
TypeAdjective
Rootदीप्त (√दीप् + क्त, प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
भासयन्तीilluminating
भासयन्ती:
TypeAdjective
Rootभासयत् (√भास्/√भा + णिच्, शतृ-प्रत्यय)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन
महाप्रभाof great radiance
महाप्रभा:
TypeAdjective
Rootमहाप्रभा (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, एकवचन

संजय उवाच

संजय (Sañjaya)
शिखण्डी (Śikhaṇḍī)
शक्ति (Śakti—spear/weapon)
मेदिनी/पृथ्वी (Earth)

Educational Q&A

Even amid overwhelming danger, disciplined attention and skilled action can check destructive force. The episode highlights a kṣatriya-war ethic: respond to threat with steadiness and competence, not despair, and protect life through timely counter-measures.

A blazing spear-weapon (śakti) descends, lighting up the battlefield. Śikhaṇḍī meets it with a volley of arrows and cuts it into pieces; the fragments scatter light and fall to the earth, averting its intended impact.