Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

दुःशासन-सहदेव-संक्षोभः; भीम-राधेय-गदायुद्धम्; द्रोण-पार्थ-अस्त्रसंग्रामः

Duhshasana–Sahadeva Clash; Bhima–Karna Mace Exchange; Drona–Arjuna Astra Duel

महता रथवंशेन परिगृहा बल॑ महत्‌ । तत्पश्चात्‌ अर्जुन और भीमसेन विशाल रथसमूहसे युक्त भारी सेना साथ लेकर सहसा द्रोणाचार्यकी ओर लौट पड़े ।। बीभत्सुर्दक्षिणं पार्श्वमुत्तरं तु वृकोदर:

mahātā rathavaṁśena parigṛhya balaṁ mahat | tatpaścāt arjunaś ca bhīmasenaś ca viśālarathasamūhayuktāṁ bhārīṁ senāṁ sārdhaṁ gṛhītvā sahasā droṇācāryaṁ prati nivavṛtatuḥ || bībhatsur dakṣiṇaṁ pārśvam uttaraṁ tu vṛkodaraḥ ||

महता रथवंशेन परिगृह्य बलं महत् । ततः किरीटी भीमश्च द्रोणाचार्यं प्रति दुद्रुवतुः । बीभत्सुर्दक्षिणं पार्श्वमुत्तरं तु वृकोदरः ॥

बीभत्सुःArjuna (the terrible one)
बीभत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootबीभत्सु (अर्जुन-नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
दक्षिणम्right (side)
दक्षिणम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदक्षिण
FormNeuter, Accusative, Singular
पार्श्वम्flank/side
पार्श्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootपार्श्व
FormNeuter, Accusative, Singular
उत्तरम्left/northern (side)
उत्तरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut/and (contrastive particle)
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वृकोदरःBhima (wolf-bellied)
वृकोदरः:
Karta
TypeNoun
Rootवृकोदर (भीम-नाम)
FormMasculine, Nominative, Singular

संयज उवाच

S
Saṁjaya
A
Arjuna
B
Bhīmasena
B
Bībhatsu
V
Vṛkodara
D
Droṇācārya
C
chariot formation (rathavaṁśa)
A
army/force (bala, senā)

Educational Q&A

Even in a morally fraught war, effective action is shown as disciplined and ordered: leaders protect their forces, regroup, and take assigned positions. The verse highlights responsible command—strategy serving duty rather than mere rage.

Arjuna and Bhīma, after securing a large force behind a chariot-screen formation, quickly turn back toward Droṇa. They advance with a substantial contingent, with Arjuna holding the right flank and Bhīma the northern side.