Shloka 1
दुर्योधन–द्रोणसंवादः
Arjuna-vīrya-prasaṃśā and renewed battle formation
ऑपन-माज बछ। अफि्-"ऋण अष्टपञ्चाशदाधिकशततमो& ध्याय: दुर्योधन और कर्णकी बातचीत, कृपाचार्यद्वारा कर्णको फटकारना तथा कर्णद्वारा कृपाचार्यका अपमान संजय उवाच उदीर्यमाणं तद् दृष्टवा पाण्डवानां महद् बलम् | अविषह्ां च मन्वान: कर्ण दुर्योधनो5ब्रवीत्,संजय कहते हैं--राजन्! पाण्डवोंकी उस विशाल सेनाका जोर बढ़ते देख उसे असहा मानकर दुर्योधनने कर्णसे कहा--
sañjaya uvāca | udīryamāṇaṃ tad dṛṣṭvā pāṇḍavānāṃ mahad balam | aviṣahyaṃ ca manvānaḥ karṇaṃ duryodhano 'bravīt |
सञ्जय उवाच—राजन्! पाण्डवानां महद् बलम् उदीर्यमाणं दृष्ट्वा, अविषह्यमिति मन्वानः दुर्योधनः कर्णमब्रवीत्॥
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how escalating power on the battlefield tests a leader’s inner steadiness: fear and urgency can drive dependence on strong allies, but ethical discernment (dharma) remains crucial even when circumstances feel “unbearable.”
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Duryodhana, seeing the Pāṇḍavas’ force intensifying and judging it hard to withstand, turns to Karṇa and begins speaking—setting up their conversation that follows.