Shloka 73

धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः

Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation

Devanagari script

सुनीलकेशं वरदस्य तस्य शूरस्य पारावतलोहिताक्षम्‌ | अश्वस्य मेध्यस्य शिरो निकृत्तं न्यस्तं हविर्धानमिवान्तरेण

Transliteration

sunīlakeśaṁ varadasya tasya śūrasya pārāvatalohitākṣam | aśvasya medhyasya śiro nikṛttaṁ nyastaṁ havirdhānam ivāntareṇa

Translation

सुनीलकेशं वरदस्य तस्य शूरस्य पारावतलोहिताक्षम् । अश्वस्य मेध्यस्य शिरो निकृत्तं न्यस्तं हविर्धानमिवान्तरेण ॥

Word by Word

सुनीलकेशम्having very dark-blue/black hair

वरदस्यof the boon-giver

तस्यof that (one)

शूरस्यof the hero/valiant one

पारावतलोहिताक्षम्having eyes red like a pigeon

अश्वस्यof the horse

मेध्यस्यfit for sacrifice; sacrificial

शिरःhead

निकृत्तम्cut off; severed

न्यस्तम्placed; laid down

हविर्धानम्the oblation-receptacle; place/vessel for offerings

इवlike; as if

अन्तरेणin between; in the midst; between

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

Sañjaya

a sacrificial horse (medhya aśva)

severed head (śiraḥ)

havirdhāna (offering-vessel/place for oblations)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Geographic Context

Sandhi Notes