Previous Verse
Next Verse

Shloka 53

धृष्टद्युम्नस्य द्रोणाभिमुख्यं तथा सात्यकि-कर्ण-समागमः

Dhṛṣṭadyumna’s advance toward Droṇa and the Sātyaki–Karṇa confrontation

कर्णेन वृषसेनेन सैन्धवेन तथैव च । विक्रोशतां च सैन्यानामवधीत्‌ तं धृतव्रतम्‌,उस समय समस्त सेनाके लोग चिल्ला-चिल्लाकर सात्यकिकी निन्दा कर रहे थे। परंतु सात्यकिकी मनोदशा बहुत बुरी थी। भगवान्‌ श्रीकृष्ण तथा महात्मा अर्जुन भी उन्हें रोक रहे थे। भीमसेन, चक्ररक्षक युधामन्यु और उत्तमौजा, अश्वत्थामा, कृपाचार्य, कर्ण, वृषसेन तथा सिंधुराज जयद्रथ भी उन्हें मना करते रहे, किंतु समस्त सैनिकोंके चीखने-चिल्लानेपर भी सात्यकिने उस व्रतधारी भूरिश्रवाका वध कर ही डाला

karṇena vṛṣasenena saindhavena tathaiva ca | vikrośatāṃ ca sainyānām avadhīt taṃ dhṛtavratam ||

सञ्जय उवाच— कर्णेन वृषसेनेन सैन्धवेन च प्रतिषिध्यमानो, विक्रोशतां च सैन्यानामपि मध्ये, सात्यकिः तं धृतव्रतं भूरिश्रवसमवधीद्। क्रोधवेगः परं धर्मबन्धनं छिनत्ति; इति तत्र रणमध्ये सर्वे दृष्टवन्तः।

कर्णेनby Karna
कर्णेन:
Karana
TypeNoun
Rootकर्ण
FormMasculine, Instrumental, Singular
वृषसेनेनby Vrishasena
वृषसेनेन:
Karana
TypeNoun
Rootवृषसेन
FormMasculine, Instrumental, Singular
सैन्धवेनby the Sindhu-king (Jayadratha)
सैन्धवेन:
Karana
TypeNoun
Rootसैन्धव
FormMasculine, Instrumental, Singular
तथाthus; likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed; just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
and
:
TypeIndeclinable
Root
विक्रोशताम्of (those) shouting/crying out
विक्रोशताम्:
TypeVerb
Rootवि + क्रुश्
FormPresent active participle (शतृ), Masculine/Neuter, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
सैन्यानाम्of the armies/soldiers
सैन्यानाम्:
TypeNoun
Rootसैन्य
FormNeuter, Genitive, Plural
अवधीत्killed; slew
अवधीत्:
TypeVerb
Rootवध्
FormAorist (लुङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
धृतव्रतम्the vow-observing one (one who has held a vow)
धृतव्रतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootधृतव्रत
FormMasculine, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karṇa
V
Vṛṣasena
S
Saindhava (Jayadratha)
S
Sātyaki
D
Dhṛtavrata (epithet: the vowed one; contextually Bhūriśravas)
A
armies/troops (sainyāni)