Previous Verse
Next Verse

Shloka 79

Śalya–Bhīma Gadāyuddham (मद्रराज-भीमसेन गदायुद्धम्)

तामवप्लुत्य जग्राह विकोशं चाकरोदसिम्‌ | वैनतेयो यथा कार्ष्णि: पतन्तमुरगोत्तमम्‌,जैसे गरुड़ उड़ते हुए श्रेष्ठ नागको पकड़ लेते हैं, उसी प्रकार अभिमन्युने उछलकर उस शक्तिको पकड़ लिया और म्यानसे तलवार खींच ली

tām avaplutya jagrāha vikośaṃ cākaro(d) asim | vainateyo yathā kārṣṇiḥ patantam uragottamam ||

सञ्जय उवाच—तामवप्लुत्य जग्राह विकोशं चाकरोदसिम् । वैनतेयो यथा कार्ष्णिः पतन्तमुरगोत्तमम् ॥

ताम्her/that (fem.)
ताम्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अवप्लुत्यhaving leapt upon/down
अवप्लुत्य:
TypeVerb
Rootअव√प्लु (प्लु गतौ/प्लवन)
Formल्यप् (क्त्वान्त-अव्यय), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
जग्राहseized
जग्राह:
TypeVerb
Root√ग्रह्
Formलिट् (परोक्शभूत/परफेक्ट), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
विकोशम्unsheathed/drawn (out of the sheath)
विकोशम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविकोश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
अकरोत्made/did
अकरोत्:
TypeVerb
Root√कृ
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
असिम्sword
असिम्:
Karma
TypeNoun
Rootअसि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वैनतेयःVainateya (Garuḍa)
वैनतेयः:
Karta
TypeNoun
Rootवैनतेय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
कार्ष्णिःKārṣṇi (descendant of Kṛṣṇa; here: Abhimanyu)
कार्ष्णिः:
Karta
TypeNoun
Rootकार्ष्णि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पतन्तम्falling/flying down
पतन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपतत् (√पत्) (वर्तमान-कृदन्त प्रातिपदिक)
Formशतृ (वर्तमान कृदन्त), पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
उरगोत्तमम्the best of serpents
उरगोत्तमम्:
Karma
TypeNoun
Rootउरग + उत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Abhimanyu
Ś
Śakti (weapon/spear)
A
Asi (sword)
V
Vainateya (Garuḍa)
U
Uraga (serpent/nāga)

Educational Q&A

The verse highlights courageous composure and swift discernment in crisis: a warrior grounded in duty does not panic before lethal danger but responds with alertness, restraint, and skill—turning a threat into an opportunity to protect dharma and honor.

In the thick of battle, a deadly śakti is hurled. Abhimanyu springs up, catches hold of it mid-flight, and immediately draws his sword—his feat compared to Garuḍa seizing a great serpent in the air.