Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

Droṇa-parva Adhyāya 114 — Karṇa–Bhīmasena Missile Exchange, Disarmament, and Arjuna’s Intervention

लब्धलक्ष्या रणे राजन्नैरावणसमा युधि । उत्तरात्‌ पर्वतादेते ती4&णैर्दस्युभिरास्थिता:,'ये जो बड़े-बड़े गजराज दृष्टिगोचर हो रहे हैं, ये अंजन नामक दिग्गजके कुलमें उत्पन्न हुए हैं-। इनका स्वभाव बड़ा ही कठोर है। इन्हें युद्धकी अच्छी शिक्षा मिली है। इनके गण्डस्थल और मुखसे मदकी धारा बहती रहती है। वे सब-के-सब सुवर्णमय कवचोंसे विभूषित हैं। राजन्‌! ये पहले भी युद्धस्थलमें अपने लक्ष्यपर विजय पा चुके हैं और समरांगणमें ऐरावतके समान पराक्रम प्रकट करते हैं। उत्तर पर्वत (हिमालय-प्रदेश)-से आये हुए तीखे स्वभाववाले लुटेरे और डाकू इन हाथियोंपर सवार हैं

sañjaya uvāca |

labdhalakṣyā raṇe rājann airāvaṇasamā yudhi |

uttarāt parvatād ete tīkṣṇair dasyubhir āsthitāḥ ||

लब्धलक्ष्या रणे राजन्नैरावतसमा युधि । उत्तरात् पर्वतादेते तीक्ष्णैर्दस्युभिरास्थिता: ॥

लब्धलक्ष्याःhaving attained their aim/target (successful)
लब्धलक्ष्याः:
Karta
TypeAdjective
Rootलब्धलक्ष्य
FormMasculine, Nominative, Plural
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
ऐरावणसमाःequal to Airavata
ऐरावणसमाः:
Karta
TypeAdjective
Rootऐरावणसम
FormMasculine, Nominative, Plural
युधिin combat
युधि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयुध्
FormFeminine, Locative, Singular
उत्तरात्from the northern
उत्तरात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootउत्तर
FormMasculine, Ablative, Singular
पर्वतात्from the mountain
पर्वतात्:
Apadana
TypeNoun
Rootपर्वत
FormMasculine, Ablative, Singular
एतेthese
एते:
Karta
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Nominative, Plural
तीक्ष्णैःby fierce/harsh (ones)
तीक्ष्णैः:
Karana
TypeAdjective
Rootतीक्ष्ण
FormMasculine, Instrumental, Plural
दस्युभिःby robbers/bandits
दस्युभिः:
Karana
TypeNoun
Rootदस्यु
FormMasculine, Instrumental, Plural
आस्थिताःmounted/occupied (i.e., ridden/held)
आस्थिताः:
Karta
TypeVerb
Rootआस्था
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle), Passive (participial)

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'rājan')
A
Airāvata
N
Northern mountains (Uttara-parvata; Himalayan region)
E
Elephants (war-elephants)
D
Dasyus (bandits/raiders)

Educational Q&A

The verse highlights how war escalates beyond disciplined kṣatriya combat into a sphere where predatory, lawless forces (dasyus) participate, suggesting a drift toward adharma and a worsening ethical atmosphere.

Sañjaya reports to the king that formidable war-elephants, likened to Airāvata and already battle-proven, have arrived from the northern mountains, and they are being ridden/controlled by fierce bandits and raiders.