Previous Verse
Next Verse

Shloka 66

द्रोणपर्व (अध्याय ११२) — कर्णभीमयोर्युद्धम्, दुर्योधनस्य रक्षणादेशः

Droṇa-parva 112: Karṇa–Bhīma Engagement and Duryodhana’s Protective Order

सो5भिजात्या च भवत्या च सख्यस्याचार्यकस्य च । सौहृदस्य च वीर्यस्य कुलीनत्वस्य माधव,महाबाहु महाधनुर्धर माधव! वही तुम हमलोगोंपर कृपा करनेके लिये ही उत्तम कुलमें जन्म-ग्रहण, अर्जुनके प्रति भक्तिभाव, मैत्री, गुरुभाव, सौहार्द, पराक्रम, कुलीनता और सत्यके अनुरूप कर्म करो

so 'bhijātyā ca bhavatyā ca sakhyasyācāryakasya ca | sauhṛdasya ca vīryasya kulīnatvasya mādhava ||

युधिष्ठिर उवाच— माधव! भवत्या चाभिजात्या च, सख्यस्याचार्यभावस्य च; सौहृदस्य च वीर्यस्य कुलीनत्वस्य च—एतैर्गुणैः सत्यस्य चानुरूपं कर्म कुरु। एते गुणा एव नः प्रति तव कृपां रक्षणं च साधयन्तु।

साshe/that (lady)
सा:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अभिजात्याby noble birth / by high lineage
अभिजात्या:
Karana
TypeNoun
Rootअभिजाति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
भवत्याby you (lady) / with you
भवत्या:
Karana
TypeNoun
Rootभवत् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सख्यस्यof friendship
सख्यस्य:
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
आचार्यकस्यof the teacherly relation / of preceptorship
आचार्यकस्य:
TypeNoun
Rootआचार्यक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
सौहृदस्यof goodwill / affection
सौहृदस्य:
TypeNoun
Rootसौहृद (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
वीर्यस्यof valor / prowess
वीर्यस्य:
TypeNoun
Rootवीर्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
कुलीनत्वस्यof nobility / high-born status
कुलीनत्वस्य:
TypeNoun
Rootकुलीनत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
माधवO Mādhava (Krishna)
माधव:
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
महाबाहुO mighty-armed one
महाबाहु:
TypeAdjective
Rootमहाबाहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
महाधनुर्धरO great bow-bearer
महाधनुर्धर:
TypeAdjective
Rootमहाधनुर्धर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
माधवO Mādhava
माधव:
TypeNoun
Rootमाधव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

युधिष्ठिर उवाच

Y
Yudhiṣṭhira
M
Mādhava (Kṛṣṇa)

Educational Q&A

True nobility is not merely birth or reputation; it must express itself as ethical action—truthfulness, goodwill, and protective compassion—especially when one has power, valor, and the trust of friends.

In the Drona Parva war setting, Yudhiṣṭhira addresses Kṛṣṇa (Mādhava), invoking Kṛṣṇa’s noble qualities—friendship, mentor-like guidance, goodwill, and valor—urging him to act in a way consistent with truth and to extend help/protection to their side.