Shloka 37
कर्णभीमसेनयुद्धम् | Karṇa–Bhīmasena Engagement
Chapter 111
ततो निनाद: सुमहान् समुत्थित: सशड्खनानाविधबाणघोषवान् | निशम्य त॑ प्रत्यनदंस्तु पाण्डवा- स््ततो ध्वनिर्भुवनमथास्पृशद् भूशम्,तत्पश्चात् पाण्डवपक्षमें शंखध्वनि तथा नाना प्रकारके बाणोंकी सनसनाहटके शब्दसे मिला हुआ बड़ा भारी आनन्द-कोलाहल प्रकट हुआ। उसे सुनकर समस्त पाण्डव बड़े प्रसन्न हुए। वह आनन्दध्वनि जगतमें बहुत दूरतक फैल गयी
tato ninādaḥ sumahān samutthitaḥ saśaṅkhanānāvidhabāṇaghoṣavān | niśamya taṁ pratyānadaṁs tu pāṇḍavās tato dhvanir bhuvanam athāspr̥śad bhūśam ||
सञ्जय उवाच—ततो निनादः सुमहान् समुत्थितः शङ्खनादैर्नानाविधबाणघोषैश्च संयुक्तः। तं निशम्य पाण्डवाः प्रत्यनदन् हृष्टाः; स ध्वनिः भुवनं सर्वतः भूयः स्पृशन् दूरं प्रससार॥
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how collective courage and unity are strengthened through shared signals and responses: the Pāṇḍavas hear the martial tumult and answer with a joyful roar, portraying morale and steadfastness as crucial forces in a dharma-framed conflict.
A massive battlefield clamor rises—conches and the varied sounds of arrows. The Pāṇḍavas, hearing it, respond with an answering shout of joy, and the resulting triumphant resonance spreads widely across the world.