Previous Verse
Next Verse

Shloka 4

द्रोणेन केकय-चेदि-वीरवधः

Droṇa’s engagements with the Kekayas and Cedis

रथमार्गप्रमाणं तु कौन्तेयो निशितै: शरै: । चकार यत्र पन्थानं ययौ येन जनार्दन:,कुन्तीकुमार अर्जुन अपने तीखे बाणोंद्वारा वहाँ रथके जानेयोग्य रास्ता बना लेते थे, जिससे श्रीकृष्ण रथ लिये आगे बढ़ जाते थे

rathamārgapramāṇaṃ tu kaunteyo niśitaiḥ śaraiḥ | cakāra yatra panthānaṃ yayau yena janārdanaḥ ||

रथमार्गप्रमाणं तु कौन्तेयो निशितैः शरैः । चकार यत्र पन्थानं ययौ येन जनार्दनः ॥

रथमार्गप्रमाणम्a measure/extent of a chariot-path (i.e., chariot-width/track)
रथमार्गप्रमाणम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथमार्गप्रमाण
FormNeuter, Accusative, Singular
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
कौन्तेयःthe son of Kunti (Arjuna)
कौन्तेयः:
Karta
TypeNoun
Rootकौन्तेय
FormMasculine, Nominative, Singular
निशितैःwith sharp/keen
निशितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootनिशित
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
चकारmade/did
चकार:
TypeVerb
Rootकृ
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
यत्रwhere
यत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootयत्र
पन्थानम्path/way
पन्थानम्:
Karma
TypeNoun
Rootपथिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
ययौwent/proceeded
ययौ:
TypeVerb
Rootया
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
येनby which/through which
येन:
Karana
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
जनार्दनःJanardana (Krishna)
जनार्दनः:
Karta
TypeNoun
Rootजनार्दन
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Kaunteya (Arjuna)
J
Janārdana (Kṛṣṇa)
C
chariot
A
arrows
P
path/road (rathamārga/panthan)

Educational Q&A

Power and skill, even in war, are to be governed by purpose and restraint: Arjuna’s archery is portrayed as disciplined action used to enable a chosen dharmic objective—supporting Kṛṣṇa’s advance—rather than as mere violence.

In the thick of battle, Arjuna uses precise, sharp arrows to clear or open a route of chariot-width, allowing Kṛṣṇa (as charioteer) to drive the chariot forward along that newly made passage.