Shloka 78

भीष्मशिबिरगमनम् — Duryodhana’s Visit to Bhīṣma’s Camp and the Command Appeal

Devanagari script

तम्मिंस्तु विहते वीरे राक्षसेनार्जुनात्मजे । विशोका: समपद्यन्त धार्तराष्ट्रा: सराजका:,इस प्रकार राक्षसद्वारा अर्जुनके वीर पुत्र इरावानके मारे जानेपर राजा दुर्योधनसहित आपके सभी पुत्र शोकरहित हो गये

Transliteration

tammiṁstu vihate vīre rākṣasenārjunātmaje | viśokāḥ samapadyanta dhārtarāṣṭrāḥ sarājakāḥ ||

Translation

सञ्जय उवाच—तस्मिंस्तु विहते वीरे राक्षसेनार्जुनात्मजे । विशोकाḥ समपद्यन्त धार्तराष्ट्राः सराजकाः ॥

Word by Word

• तम्: in that (time/occasion)
• तम्: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine, Locative, Singular

• तस्मिन्: in that (situation)
• तस्मिन्: Adhikarana
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Masculine/Neuter, Locative, Singular

• तु: but/indeed
• Type: Indeclinable
• Root: तु

• विहते: when (he) was slain
• विहते: Adhikarana
• Type: Participle
• Root: वि-हन्
• Form: Masculine, Locative, Singular, Past passive participle

• वीरे: in/when the hero (was slain)
• वीरे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: वीर
• Form: Masculine, Locative, Singular

• राक्षसेन: by a rākṣasa (demon)
• राक्षसेन: Karana
• Type: Noun
• Root: राक्षस
• Form: Masculine, Instrumental, Singular

• अर्जुन-आत्मजे: in/when Arjuna's son (was slain)
• अर्जुन-आत्मजे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: अर्जुनात्मज
• Form: Masculine, Locative, Singular

• विशोकाः: free from grief
• विशोकाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विशोक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• समपद्यन्त: became/turned into
• Type: Verb
• Root: सम्-आपद्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Plural, Parasmaipada

• धार्तराष्ट्राः: the sons of Dhṛtarāṣṭra (Kauravas)
• धार्तराष्ट्राः: Karta
• Type: Noun
• Root: धार्तराष्ट्र
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• स-राजकाः: together with the king
• स-राजकाः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सराजक
• Form: Masculine, Nominative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Arjuna
• Arjuna’s son (Irāvān)
• Rākṣasa (demon-warrior)
• Dhārtarāṣṭras (Kauravas)
• King (Duryodhana)