Previous Verse
Next Verse

Shloka 35

भीष्म-युधिष्ठिर-संमर्दः

Bhīṣma’s Pressure on Yudhiṣṭhira; Śikhaṇḍī’s Approach; Evening Withdrawal

दुर्मुख: श्रुतकर्माणं विद्ध्वा सप्तभिराशुगै: । ध्वजमेकेन चिच्छेद सारथिं चास्य सप्तभि:,दुर्मुखने श्रुतकर्माको सात शीघ्रगामी बाणोंद्वारा बीधकर एकसे उसका ध्वज काट डाला और सात बाणोंसे उसके सारथिको घायल कर दिया

durmukhaḥ śrutakarmāṇaṃ viddhvā saptabhir āśugaiḥ | dhvajam ekena ciccheda sārathiṃ cāsya saptabhiḥ ||

दुर्मुखः श्रुतकर्माणं विद्ध्वा सप्तभिराशुगैः । ध्वजमेकेन चिच्छेद सारथिं चास्य सप्तभिः ॥

दुर्मुखःDurmukha (a warrior)
दुर्मुखः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्मुख
FormMasculine, Nominative, Singular
श्रुतकर्माणम्Śrutakarman (a warrior)
श्रुतकर्माणम्:
Karma
TypeNoun
Rootश्रुतकर्मन्
FormMasculine, Accusative, Singular
विद्ध्वाhaving pierced/wounded
विद्ध्वा:
TypeVerb
Rootव्यध्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage), Non-finite
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
आशुगैःswift arrows
आशुगैः:
Karana
TypeNoun
Rootआशुग
FormMasculine, Instrumental, Plural
ध्वजम्banner/standard
ध्वजम्:
Karma
TypeNoun
Rootध्वज
FormMasculine, Accusative, Singular
एकेनwith one (arrow)
एकेन:
Karana
TypeAdjective
Rootएक
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Singular
चिच्छेदcut off/severed
चिच्छेद:
TypeVerb
Rootछिद्
Formलिट् (Perfect), Third, Singular, Parasmaipada
सारथिम्charioteer
सारथिम्:
Karma
TypeNoun
Rootसारथि
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
अस्यof him/his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
सप्तभिःwith seven
सप्तभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootसप्त
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Durmukha
Ś
Śrutakarmā
D
dhvaja (banner/standard)
S
sārathi (charioteer)
A
arrows

Educational Q&A

The verse highlights the martial code in war: victory is pursued through skill and strategic disabling of an opponent’s effectiveness (banner as morale/identity, charioteer as mobility), reminding readers how dharma in battle often operates through disciplined technique rather than mere rage.

Sañjaya narrates that Durmukha shoots Śrutakarmā with seven swift arrows, then cuts down his chariot-banner with one arrow, and finally wounds Śrutakarmā’s charioteer with seven arrows, escalating the attack by undermining both symbol and support.