Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

भीष्मस्य मण्डलव्यूहः — Bhīṣma’s Maṇḍala Battle-Formation and the Opening Engagements

प्रामुड्चत्‌ पुडुखसंयुक्तान्‌ शरानाशीविषोपमान्‌ | संजय कहते हैं--राजन्‌! महाबाहु सात्यकि युद्धमें उन्‍्मत्त होकर लड़नेवाले थे। उन्होंने युद्धमें भार सहन करनेमें समर्थ और परम उत्तम धनुषको बलपूर्वक खींचकर विषधर सर्पके समान भयानक पंखयुक्त बाण छोड़े

sañjaya uvāca | prāmuñcat pṛthukasaṁyuktān śarān āśīviṣopamān |

प्रामुञ्चत् स तदा शरान् पुङ्खसंयुक्तानाशीविषोपमान्; महाबाहुः सात्यकिः क्रुद्धः समरे धनुरुत्तमम् आकृष्य। एवमुक्तस्तदा शूरैस्तानुवाच महाबलः; वीर्यश्लाघी नरश्रेष्ठस्तान् दृष्ट्वा समवस्थितान्।

प्रामुञ्चत्released, shot forth
प्रामुञ्चत्:
Karta
TypeVerb
Rootप्र + मुच्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
पृथुक-संयुक्तान्fitted with broad (wings/feathers)
पृथुक-संयुक्तान्:
Karma
TypeAdjective
Rootपृथुक + संयुक्त
FormMasculine, Accusative, Plural
शरान्arrows
शरान्:
Karma
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Accusative, Plural
आशीविष-उपमान्like venomous serpents
आशीविष-उपमान्:
Karma
TypeAdjective
Rootआशीविष + उपमान
FormMasculine, Accusative, Plural
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्तःhaving been spoken to / addressed
उक्तः:
TypeAdjective
Rootवच् (क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
तदाthen
तदा:
TypeIndeclinable
Rootतदा
शूरैःby the heroes
शूरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशूर
FormMasculine, Instrumental, Plural
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
उवाचsaid, spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
महाबलःmighty-strong
महाबलः:
Karta
TypeAdjective
Rootमहाबल
FormMasculine, Nominative, Singular
वीर्य-श्लाघीboasting of valor
वीर्य-श्लाघी:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्य + श्लाघिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
नर-श्रेष्ठःbest of men
नर-श्रेष्ठः:
Karta
TypeNoun
Rootनर + श्रेष्ठ
FormMasculine, Nominative, Singular
तान्them
तान्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Accusative, Plural
दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeIndeclinable
Rootदृश् (क्त्वा)
समवस्थितान्standing ready / stationed
समवस्थितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसम् + अव + स्था (क्त)
FormMasculine, Accusative, Plural

संजय उवाच

S
Sañjaya
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by 'O King')
S
Sātyaki
B
bow (dhanus, implied)
A
arrows (śara)