Previous Verse
Next Verse

Shloka 124

Daiva–Puruṣakāra Discourse and the Elephant-Corps Engagement (भीमगजानीक-सम्भ्रान्ति)

रथाद्‌ रथमभिद्र॒त्य पर्यष्वजत पाण्डवम्‌ | शत्रुओंका दमन करनेवाले नरेश! ऐसा कहकर बड़ी भुजाओंवाले सात्यकि अपने रथसे कूदकर भीमसेनके रथपर जा चढ़े और उनको हृदयसे लगा लिया || १२३ है || ततः स्वरथमास्थाय पुनरेव महारथ: । तावकानवधीत्‌ क्रुद्धो भीमस्य बलमादधत्‌,तत्पश्चात्‌ क्रोधमें भरे हुए महारथी सात्यकिने पुनः अपने रथपर बैठकर भीमसेनका बल बढ़ाते हुए आपके सैनिकोंका संहार आरम्भ किया

sañjaya uvāca |

athāśvaratham āsthāya punar eva mahārathaḥ |

tāvakān avadhīt kruddho bhīmasya balam ādadhat ||

रथाद् रथमभिद्रुत्य पर्यष्वजत पाण्डवम्। ततः स्वरथमास्थाय पुनरेव महारथः। तावकानवधीत् क्रुद्धो भीमस्य बलमादधत्॥

ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
स्वown
स्व:
TypeAdjective
Rootस्व
FormMasculine, Accusative, Singular
रथम्chariot
रथम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Accusative, Singular
आस्थायhaving mounted/ascended
आस्थाय:
TypeVerb
Rootआ-स्था
Formल्यप् (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage)
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
महारथःthe great chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
तावकान्your (men), your side's
तावकान्:
Karma
TypeAdjective
Rootतावक
FormMasculine, Accusative, Plural
अवधीत्slew, killed
अवधीत्:
TypeVerb
Rootवध्
FormImperfect (लङ्), 3, Singular, Parasmaipada
क्रुद्धःangry
क्रुद्धः:
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमस्यof Bhima
भीमस्य:
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Genitive, Singular
बलम्strength, might
बलम्:
Karma
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Accusative, Singular
आदधत्placing/adding; (here) augmenting
आदधत्:
TypeVerb
Rootआ-धा
Formशतृ (present active participle), Masculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sanjaya
S
Sātyaki
B
Bhīmasena (Bhīma)
D
Dhṛtarāṣṭra’s troops (tāvakāḥ)
C
chariot (ratha)