Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

Daivī–Āsurī Sampad-Vibhāga (दैवी–आसुरी संपद्विभागः) | Division of Constructive and Destructive Dispositions

सम्बन्ध-- इस प्रकार निर्गुण-उपासना और उसके फलका प्रतिपादन करनेके पश्चात्‌ अब देहाभिगानियोंके लिये अव्यक्त गतिकी प्राप्तिको कठिन बतलाते हैं-- क्लेशोडधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम्‌ | अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्धिरवाप्यते

Arjuna uvāca: kleśo ’dhikataras teṣām avyaktāsakta-cetasām | avyaktā hi gatir duḥkhaṁ dehavadbhir avāpyate ||

अर्जुन उवाच—अव्यक्तासक्तचेतसां तेषां क्लेशोऽधिकतरः। अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते॥

क्लेशःaffliction, hardship
क्लेशः:
Karta
TypeNoun
Rootक्लेश
FormMasculine, Nominative, Singular
अधिकतरःgreater, more intense
अधिकतरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअधिकतर
FormMasculine, Nominative, Singular
तेषाम्of those
तेषाम्:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
अव्यक्तासक्तचेतसाम्whose minds are attached to the unmanifest
अव्यक्तासक्तचेतसाम्:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootअव्यक्तासक्तचेतस्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Plural
अव्यक्ताunmanifest
अव्यक्ता:
Karta
TypeAdjective
Rootअव्यक्त
FormFeminine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
गतिःpath, goal, attainment
गतिः:
Karta
TypeNoun
Rootगति
FormFeminine, Nominative, Singular
दुःखम्painful, difficult (a hardship)
दुःखम्:
Karta
TypeNoun
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative, Singular
देहवद्भिःby/for embodied (beings)
देहवद्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootदेहवत्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
अवाप्यतेis attained, is obtained
अवाप्यते:
TypeVerb
Root√आप् (आप्नुयात्/आप्नोति)
FormPresent, Passive, Third, Singular

अजुन उवाच

A
Arjuna
T
the Unmanifest (avyakta)
E
embodied beings (dehavat)