Shloka 9

भीष्मपर्व — अध्याय २: संजयस्य दिव्यदृष्टिप्रदानम् तथा निमित्तवर्णनम्

Granting Sañjaya Divine Sight and the Description of Omens

Devanagari script

एष ते संजयो राजन्‌ युद्धमेतद्‌ वदिष्यति । एतस्य सर्वसंग्रामे न परोक्षं भविष्यति,“राजन! यह संजय आपको इस युद्धका सब समाचार बताया करेगा। सम्पूर्ण संग्रामभूमिमें कोई ऐसी बात नहीं होगी, जो इसके प्रत्यक्ष न हो

Transliteration

eṣa te sañjayo rājan yuddham etad vadiṣyati | etasya sarva-saṅgrāme na parokṣaṁ bhaviṣyati ||

Translation

एष ते संजयो राजन् युद्धमेतद् वदिष्यति । एतस्य सर्वसंग्रामे न परोक्षं भविष्यति ॥

Word by Word

• एषः: this (person)
• एषः: Karta
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• ते: to you
• ते: Sampradana
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद्
• Form: Dative, Singular

• संजयः: Sanjaya
• संजयः: Karta
• Type: Noun
• Root: संजय
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• युद्धम्: war, battle
• युद्धम्: Karma
• Type: Noun
• Root: युद्ध
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• एतत्: this
• एतत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• वदिष्यति: will tell, will describe
• Type: Verb
• Root: वद्
• Form: Simple Future (Luṭ), Third, Singular

• एतस्य: of this (one), of him
• Type: Pronoun
• Root: एतद्
• Form: Masculine/Neuter, Genitive, Singular

• सर्वसंग्रामे: in the entire battle
• सर्वसंग्रामे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: सर्वसंग्राम
• Form: Masculine, Locative, Singular

• न: not
• Type: Indeclinable
• Root: न

• परोक्षम्: indirect, unseen
• Type: Adjective
• Root: परोक्ष
• Form: Neuter, Nominative, Singular

• भविष्यति: will be
• Type: Verb
• Root: भू
• Form: Simple Future (Luṭ), Third, Singular

• राजन्: O king
• Type: Noun
• Root: राजन्
• Form: Masculine, Vocative, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Sañjaya
• Dhṛtarāṣṭra (addressed as rājan)