Previous Verse
Next Verse

Shloka 7

Dvīpa–Sāgara–Parvata Varṇana and Svarbhānu

Rāhu) Graha-pramāṇa (Dvīpas, Oceans, Mountains, and Astral Measures

जामदग्न्यं रणे राम॑ यो5युध्यदपसम्भ्रम: | न हतो जामदग्न्येन स हतोड्द्य शिखण्डिना,जिन महारथी वीर भीष्मने काशिराजकी नगरीमें एकत्र हुए समस्त भूपालोंको अकेला ही रथपर बैठकर महान्‌ युद्धमें पराजित कर दिया था, जिन्होंने रणभूमिमें जमदग्निनन्दन परशुरामजीके साथ निर्भय होकर युद्ध किया था और जिन्हें परशुरामजी भी मार न सके, वे ही भीष्म आज शिखण्डीके हाथसे मारे गये

jāmadagnyaṁ raṇe rāma yo ’yudhyad apasambhramaḥ | na hato jāmadagnyena sa hato ’dya śikhaṇḍinā ||

जामदग्न्यं रणे रामं योऽयुध्यदपसम्भ्रमः । न हतो जामदग्न्येन स हतोऽद्य शिखण्डिना ॥

जामदग्न्यम्Jāmadagnya (Paraśurāma)
जामदग्न्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootजामदग्न्य
FormMasculine, Accusative, Singular
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormNeuter, Locative, Singular
रामःRāma (Paraśurāma)
रामः:
Karta
TypeNoun
Rootराम
FormMasculine, Nominative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अयुध्यत्fought
अयुध्यत्:
TypeVerb
Rootयुध्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
अपसम्भ्रमःwithout confusion; unperturbed
अपसम्भ्रमः:
TypeNoun
Rootअपसम्भ्रम
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
हतःkilled
हतः:
TypeVerb
Rootहन्
Formkta (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
जामदग्न्येनby Jāmadagnya (Paraśurāma)
जामदग्न्येन:
Karana
TypeNoun
Rootजामदग्न्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हतःwas killed
हतः:
TypeVerb
Rootहन्
Formkta (past passive participle), Masculine, Nominative, Singular
अद्यtoday/now
अद्य:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअद्य
शिखण्डिनाby Śikhaṇḍin
शिखण्डिना:
Karana
TypeNoun
Rootशिखण्डिन्
FormMasculine, Instrumental, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhīṣma
R
Rāma Jāmadagnya (Paraśurāma)
J
Jamadagni
Ś
Śikhaṇḍin

Educational Q&A

The verse highlights the instability of worldly power and the role of dharma and circumstance in outcomes: even an unmatched warrior who withstood Paraśurāma can fall when the moral and strategic conditions of battle shift.

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Bhīṣma—famed for fearlessly fighting Paraśurāma and surviving—has now been brought down in the Kurukṣetra war through Śikhaṇḍin’s agency.