Previous Verse
Next Verse

Shloka 44

Śākadvīpa–Pramāṇa–Varṇana

Measurements and Description of Śākadvīpa

सूर्यस्त्वष्टोी सहस्राणि द्वे चान्ये कुरुनन्दन । विष्कम्भेण ततो राजन्‌ मण्डलं त्रिंशता समम्‌,कुरुनन्दन! सूर्यका व्यासगत विस्तार दस हजार योजन है और उनकी परिधि या मण्डलका विस्तार तीस हजार योजन है तथा उनकी विपुलता अद्बावन सौ योजनकी है। अनघ! इस प्रकार शीघ्रगामी परम उदार भगवान्‌ सूर्यके त्रिविध विस्तारका वर्णन सुना जाता है

sūryas tvaṣṭoḥ sahasrāṇi dve cānye kurunandana | viṣkambheṇa tato rājan maṇḍalaṃ triṃśatā samam ||

संजय उवाच—कुरुनन्दन, सूर्यस्य विष्कम्भो द्वादश सहस्राणि योजनानि; ततो राजन्, मण्डलस्य परिणाहः त्रिंशत् सहस्राणि योजनानि समः।

सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
Karta
TypeNoun
Rootसूर्य
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वष्टोःof Tvaṣṭṛ
त्वष्टोः:
TypeNoun
Rootत्वष्टृ
FormMasculine, Genitive, Singular
सहस्राणिthousands
सहस्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootसहस्र
FormNeuter, Accusative, Plural
द्वेtwo
द्वे:
Karma
TypeAdjective
Rootद्वि
FormNeuter, Accusative, Dual
and
:
TypeIndeclinable
Root
अन्येother (two)
अन्ये:
Karma
TypeAdjective
Rootअन्य
FormNeuter, Accusative, Dual
कुरुनन्दनO delight of the Kurus
कुरुनन्दन:
TypeNoun
Rootकुरुनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular
विष्कम्भेणby/with the diameter (thickness)
विष्कम्भेण:
Karana
TypeNoun
Rootविष्कम्भ
FormMasculine, Instrumental, Singular
ततःthen/thereupon
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
मण्डलम्the circle/orb (circumference)
मण्डलम्:
Karma
TypeNoun
Rootमण्डल
FormNeuter, Accusative, Singular
त्रिंशताby thirty (thousand) / with thirty
त्रिंशता:
Karana
TypeNoun
Rootत्रिंशत्
FormFeminine, Instrumental, Singular
समम्equal (to)
समम्:
TypeAdjective
Rootसम
FormNeuter, Accusative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
S
Sūrya (Sun)
T
Tvaṣṭṛ
D
Dhṛtarāṣṭra (implied by vocatives rājan/kurunandana)
M
maṇḍala (solar disc)