Shloka 38

तस्य शक्ति महावेगां भगदत्तो महारथ: । चिक्षेप समरे वीर: स्वर्णदण्डां महामते,महामते! उस समरभूमिमें वीर महारथी भगदत्तने भीमसेनपर स्वर्णमय दण्डसे विभूषित एक महावेगशालिनी शक्ति चलायी

tasya śaktiṁ mahāvegāṁ bhagadatto mahārathaḥ | cikṣepa samare vīraḥ svarṇadaṇḍāṁ mahāmate ||

तस्य शक्तिं महावेगां भगदत्तो महारथः । चिक्षेप समरे वीरः स्वर्णदण्डां महामते ॥

तस्यof him/that (Bhīmasena)
तस्य:
Adhikarana
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
शक्तिम्a spear/weapon (śakti)
शक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
महावेगाम्of great speed/impetus
महावेगाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहावेगा
FormFeminine, Accusative, Singular
भगदत्तःBhagadatta
भगदत्तः:
Karta
TypeNoun
Rootभगदत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
महारथःgreat chariot-warrior
महारथः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
FormMasculine, Nominative, Singular
चिक्षेपthrew/cast
चिक्षेप:
TypeVerb
Rootक्षिप्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
समरेin battle
समरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसमर
FormMasculine, Locative, Singular
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
स्वर्णदण्डाम्having a golden staff/shaft
स्वर्णदण्डाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्वर्णदण्डा
FormFeminine, Accusative, Singular
महामतेO great-minded one
महामते:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Vocative, Singular
महामतेO great-minded one (repeated)
महामते:
TypeNoun
Rootमहामति
FormMasculine, Vocative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
B
Bhagadatta
Ś
śakti (spear/javelin)
G
golden shaft (svarṇadaṇḍa)
B
battlefield (samara)

Educational Q&A

The verse highlights the kṣatriya-world of Kurukṣetra where duty and prowess manifest as decisive action; ethically, it reminds the reader that war rapidly intensifies through reciprocal displays of force, increasing the burden of harm even when framed as battlefield duty.

Sañjaya reports that Bhagadatta, a renowned chariot-warrior, hurls a very swift spear with a golden shaft at his opponent in the thick of combat, marking a sharp escalation in the exchange of deadly weapons.