Shloka 15
भीमसेनस्य बहुमहारथसंयुगः
Bhīmasena’s Engagement with Multiple Mahārathas
अकरोत् स महाबाहु: सर्वशस्त्रभूतां वर: । ध्वजाएँ काटकर उन्होंने रथसमूहोंको मुण्डित ताल-वनोंके समान कर दिया। राजन! युद्धस्थलमें समस्त शस्त्रधारियोंमें श्रेष्ठ महाबाहु भीष्मने बहुत-से रथों, हाथियों और घोड़ोंको मनुष्योंसे रहित कर दिया ।।
sañjaya uvāca | akarot sa mahābāhuḥ sarvaśastrabhṛtāṃ varaḥ | dhvajāṃś ca chittvā rathasaṃghān muṇḍitān tālavanopamān akarot | rājann yuddhasthale samastaśastradhāriṇāṃ śreṣṭho mahābāhur bhīṣmo bahūn rathān hastinaś ca hayāṃś ca manuṣyair rahitān cakāra || tasya jyātalanirghoṣaṃ visphūrjitam ivāśaneḥ | śrutvā taṃ sarvabhūtāni kampante bhārata | bhīṣmasya bāṇā na kadācit riktaṃ yānti ||
सञ्जय उवाच । स महाबाहुः सर्वशस्त्रभृतां वरः भीष्मः ध्वजान् छित्त्वा रथसमूहान् मुण्डिततालवनसदृशान् अकरोत् । राजन्, रणभूमौ स महाबाहुः शस्त्रभृतां श्रेष्ठो भीष्मो बहून् रथान् गजान् अश्वांश्च नरवर्जितान् अकरोत् । तस्य धनुषः प्रत्यञ्चानिर्घोषो वज्रगर्जितसन्निभः; तं श्रुत्वा सर्वभूतानि कम्पन्ते, भारत । भीष्मस्य शरा मुक्ताः कदाचिदपि न मोघा भवन्ति ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights the awe-inspiring force of a great warrior and the grave consequences of war: skill and power, when aligned with kṣatriya-duty, can still generate fear and widespread suffering—reminding the listener that martial excellence carries ethical weight and responsibility.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Bhīṣma is dominating the battlefield—cutting down chariot standards, disabling many chariots, elephants, and horses by removing their riders, and terrifying all beings with the thunder-like twang of his bow; his arrows consistently strike their targets.