Shloka 16
सैन्यसंनिवेशः (Sainyasaṃniveśaḥ) — Deployment, Omens, and Yuddha-Dharma Conventions
Devanagari script
ततः प्रह्ृष्टां तां सेनामभिवीक्ष्याथ पाण्डवा: | बभूवुर्हष्टमनसो वासुदेवश्च वीर्यवान्,तदनन्तर अपनी सेनाको हर्ष और उल्लासमें भरी हुई देख समस्त पाण्डवोंके मनमें बड़ा हर्ष हुआ तथा पराक्रमी वसुदेवनन्दन भगवान् श्रीकृष्ण भी संतुष्ट हुए
Transliteration
tataḥ prahṛṣṭāṃ tāṃ senām abhivīkṣyātha pāṇḍavāḥ | babhūvur hṛṣṭamanaso vāsudevaś ca vīryavān ||
Translation
ततः प्रहृष्टां तां सेनामभिवीक्ष्याथ पाण्डवाः । बभूवुर्हृष्टमनसो वासुदेवश्च वीर्यवान् ॥
Word by Word
ततःthen/thereupon
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
प्रहृष्टाम्delighted, exhilarated
प्रहृष्टाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रहृष्ट (कृदन्त-विशेषण; प्र+हृष्)
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्that (her/it)
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
सेनाम्army
सेनाम्:
Karma
TypeNoun
Rootसेना
FormFeminine, Accusative, Singular
अभिवीक्ष्यhaving looked at, seeing
अभिवीक्ष्य:
TypeVerb
Rootअभि+वीक्ष्
FormAbsolutive (क्त्वान्त/ल्यप्), indeclinable
अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
FormAvyaya
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
बभूवुःbecame/were
बभूवुः:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect (लिट्), 3rd person, Plural
हृष्टमनसःwith delighted minds
हृष्टमनसः:
Karta
TypeAdjective
Rootहृष्ट-मनस्
FormMasculine, Nominative, Plural
वासुदेवःVasudeva (Krishna)
वासुदेवः:
Karta
TypeNoun
Rootवासुदेव
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
FormAvyaya
वीर्यवान्valiant, powerful
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
Speaker
वैशग्पायन उवाच
Characters & Entities
P
PāṇḍavasV
Vāsudeva (Kṛṣṇa)T
the army (senā)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes