Shloka 13
Marutta’s Sacrifice and Agni’s Embassy (मरुत्त-यज्ञे दूतत्वम्)
Devanagari script
मरुत्त उवाच कच्चिच्छीमान् देवराज: सुखी च कच्चिच्चास्मान् प्रीयते धूमकेतो । कच्चिद्दवेवा अस्य वशे यथावत् प्रब्रृहि त्वं मम कार्त्स्न्येन देव,मरुत्तने कहा--अग्निदेव! श्रीमान् देवराज सुखी तो हैं न? धूमकेतो! वे हमलोगोंपर प्रसन्न हैं न? सम्पूर्ण देवता उनकी आज्ञाके अधीन रहते हैं न? देव! ये सारी बातें आप मुझे ठीक-ठीक बताइये
Transliteration
Marutta uvāca: kaccic chrīmān devarājaḥ sukhī ca kaccic cāsmān prīyate dhūmaketo | kaccid devā asya vaśe yathāvat prabrūhi tvaṁ mama kārtsnyena deva ||
Translation
मरुत्त उवाच—कच्चित् श्रीमान् देवराजः सुखी? कच्चिद्धूमकेतुः स नः प्रीयते? कच्चिद् देवाः सर्वे तस्य वशे यथावत् वर्तन्ते? देव! एतत् सर्वं मम कार्त्स्न्येन यथातथ्यं ब्रूहि।
Word by Word
मरुत्तःMarutta
मरुत्तः:
Karta
TypeNoun
Rootमरुत्त
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), Third, Singular
कच्चित्whether (I hope)
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
श्रीमान्prosperous, illustrious
श्रीमान्:
TypeAdjective
Rootश्रीमत्
FormMasculine, Nominative, Singular
देवराजःking of the gods (Indra)
देवराजः:
Karta
TypeNoun
Rootदेवराज
FormMasculine, Nominative, Singular
सुखीhappy
सुखी:
TypeAdjective
Rootसुखिन्
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
कच्चित्whether (I hope)
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
चalso
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अस्मान्us
अस्मान्:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormAccusative, Plural
प्रीयतेis pleased (with)
प्रीयते:
TypeVerb
Rootप्री
FormPresent, Third, Singular, Atmanepada
धूमकेतुःDhūmaketu (Agni; 'smoke-bannered')
धूमकेतुः:
Karta
TypeNoun
Rootधूमकेतु
FormMasculine, Nominative, Singular
कच्चित्whether (I hope)
कच्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकच्चित्
देवाःthe gods
देवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Nominative, Plural
अस्यof him, his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormGenitive, Singular
वशेin (his) control, under sway
वशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवश
FormMasculine, Locative, Singular
यथावत्properly, as it should be
यथावत्:
TypeIndeclinable
Rootयथावत्
प्रब्रूहिtell, declare
प्रब्रूहि:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormNominative, Singular
ममto me / of me
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
FormGenitive, Singular
कार्त्स्न्येनcompletely, in full detail
कार्त्स्न्येन:
Karana
TypeNoun
Rootकार्त्स्न्य
FormNeuter, Instrumental, Singular
देवO god
देव:
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
मरुत्त उवाच
Characters & Entities
M
MaruttaA
Agni (Dhūmaketu)I
Indra (Devarāja)D
Devas (the gods)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes