Shloka 433
अर्जुनदुःखहेतुप्रश्नः — Inquiry into the cause of Arjuna’s recurring hardship
Book 14, Chapter 89
Devanagari script
कथयन्ति सम पुरुषा नानादेशनिवासिन: । “जिसकी जैसी इच्छा हो
Transliteration
kathayanti sama puruṣā nānādeśanivāsinaḥ | “yasyā yasyecchā bhavet tasmai sā vastur dīyatām | sarvān icchānusāreṇa bhojayitavyāḥ” iti ghoṣaṇā divāniśaṃ pravartate sma—na kadācit viramati sma | hṛṣṭapuṣṭamanuṣyair bhṛtasya tasya yajñamahotsavasya kathāṃ nānādeśanivāsino manuṣyā bahūn ahān kathayām āsuḥ ||
Translation
कथयन्ति समा पुरुषा नानादेशनिवासिनः । “यस्य यदभिलषितं तस्य तत्तद् दीयताम् । सर्वे यथेष्टं भोज्यन्ताम्” इति घोषोऽहर्निशं निरन्तरः प्रववृते । हृष्टपुष्टजनाकीर्णस्य तस्य यज्ञमहोत्सवस्य कीर्तिं नानादेशजनाः बहूनि दिनानि स्म कथयामासुः ॥
Word by Word
कथयन्तिthey narrate / they speak of
कथयन्ति:
TypeVerb
Rootकथय् (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, बहुवचन, परस्मैपद
समाःfor many years / years (as a measure of time)
समाः:
Karta
TypeAdjective
Rootसम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
पुरुषाःmen / people
पुरुषाः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
नानाvarious / many
नाना:
TypeIndeclinable
Rootनाना (अव्यय/विशेषण-प्रयोग)
देशcountries/regions
देश:
TypeNoun
Rootदेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (समासाङ्ग), बहुवचन (अर्थतः)
निवासिनःinhabitants / residents
निवासिनः:
Karta
TypeNoun
Rootनिवासिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaY
yajña (sacrifice)Y
yajñamahotsava (sacrificial festival)N
nānādeśanivāsinaḥ (people from many lands)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes