Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

राजपूजाविधानम् / Royal Reception Protocols during Āśvamedha Preparations

शोभार्थ चापरान्‌ यूपान्‌ काछ्चनान्‌ भरतर्षभ । स भीम: कारयामास धर्मराजस्य शासनात्‌,भरतभूषण! इनके सिवा धर्मराजकी आज्ञासे भीमसेनने यज्ञकी शोभाके लिये और भी बहुत-से सुवर्णमय यूप खड़े कराये

vaishampāyana uvāca |

śobhārthaṃ cāparān yūpān kāñcanān bharatarṣabha |

sa bhīmaḥ kārayāmāsa dharmarājasya śāsanāt ||

(bharatabhūṣaṇa!)

वैशम्पायन उवाच— भरतर्षभ, यज्ञस्य शोभार्थं धर्मराजस्य शासनात् भीमः काञ्चनान् अपरान् यूपान् बहून् कारयामास।

शोभार्थम्for (the) adornment/beauty
शोभार्थम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootशोभा + अर्थ
FormAvyaya (accusative used adverbially: 'for the sake of')
and
:
TypeIndeclinable
Root
FormAvyaya
अपरान्other, additional
अपरान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Accusative, Plural
यूपान्sacrificial posts
यूपान्:
Karma
TypeNoun
Rootयूप
FormMasculine, Accusative, Plural
काञ्चनान्golden
काञ्चनान्:
Karma
TypeAdjective
Rootकाञ्चन
FormMasculine, Accusative, Plural
भरतर्षभO bull among the Bharatas
भरतर्षभ:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभरत + ऋषभ
FormMasculine, Vocative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
कारयामासcaused to be made / had (them) erected
कारयामास:
TypeVerb
Rootकृ (ण्वादि/कृञ्) → causative कारयति
FormPerfect (periphrastic), Parasmaipada, 3rd person, Singular
धर्मराजस्यof Dharmaraja (Yudhishthira)
धर्मराजस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Genitive, Singular
शासनात्from the command / by the order
शासनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootशासन
FormNeuter, Ablative, Singular
भरतभूषणO ornament of the Bharatas
भरतभूषण:
Sambodhana
TypeNoun
Rootभरत + भूषण
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhīma (Bhīmasena)
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
B
Bharatas (dynasty)
Y
yūpa (sacrificial post)
A
Aśvamedha yajña (contextual sacrifice)