Shloka 22
Yudhiṣṭhira’s Procession, Encampment (Niveśa), and Auspicious Timing for Ritual Action
Devanagari script
ततः प्रदक्षिणीकृत्य शिरोभि: प्रणिपत्य च | ब्राह्मणानग्निसहितान् प्रययु: पाण्डुनन्दना:,तत्पश्चात् पाण्डवोंने अग्निसहित ब्राह्मणोंकी परिक्रमा करके उनके चरणोंमें मस्तक झुकाकर वहाँसे प्रस्थान किया
Transliteration
tataḥ pradakṣiṇīkṛtya śirobhiḥ praṇipatya ca | brāhmaṇān agnisahitān prayayuḥ pāṇḍunandanāḥ ||
Translation
ततः प्रदक्षिणीकृत्य शिरोभिः प्रणिपत्य च। ब्राह्मणानग्निसहितान् प्रययुः पाण्डुनन्दनाः॥
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
Formअव्यय
प्रदक्षिणीकृत्यhaving circumambulated (to the right)
प्रदक्षिणीकृत्य:
Karma
TypeVerb
Rootप्रदक्षिणी√कृ (कृ धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
शिरोभिःwith (their) heads
शिरोभिः:
Karana
TypeNoun
Rootशिरस्
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, बहुवचन
प्रणिपत्यhaving bowed down, having prostrated
प्रणिपत्य:
Karma
TypeVerb
Rootप्र√निपत् (निपत् धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund), पूर्वकालिक क्रिया
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
Formअव्यय
ब्राह्मणान्the Brahmins
ब्राह्मणान्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मण
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
अग्निसहितान्accompanied by the fire (sacred fire)
अग्निसहितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअग्नि + सहित
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, बहुवचन
प्रययुःthey departed, went forth
प्रययुः:
TypeVerb
Rootप्र√या (या धातु)
Formलिट् (परस्मैपद), प्रथम पुरुष, बहुवचन
पाण्डुनन्दनाःthe sons of Pandu (the Pandavas)
पाण्डुनन्दनाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डु + नन्दन
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
Pāṇḍavas (Pāṇḍunandanāḥ)B
BrāhmaṇasA
Agni (sacred fire)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes