Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

Abhimanyunidhana-prakāśaḥ — Vasudeva–Kṛṣṇa–Subhadrā–Kuntī śoka-saṃvāda

Disclosure and Consolation

स च सेनापरिवृतो द्रोणप्रेप्सुर्महामना: । पितुर्निकारान्‌ संस्मृत्य रणे कर्माकरोन्महत्‌,पाण्डवसेनासे घिरे हुए महामनस्वी वीर धृष्टद्युम्नने द्रोणके द्वारा अपने पिताके अपमानका स्मरण करके उन्हें मार डालनेके लिये युद्धमें बड़ा भारी पराक्रम दिखाया

sa ca senāparivṛto droṇaprepsur mahāmanāḥ | piturnikārān saṃsmṛtya raṇe karmākaron mahat ||

स च सेनापरिवृतो द्रोणप्रेप्सुर्महामनाः। पितुर्निकारान् संस्मृत्य रणे कर्माकरोन्महत्॥

सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
सेना-परिवृतःsurrounded by an army
सेना-परिवृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootपरिवृत (वि+वृ धातु, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
द्रोण-प्रेप्सुःdesiring to obtain/kill Drona (i.e., intent on Drona)
द्रोण-प्रेप्सुः:
Karta
TypeAdjective
Rootप्रेप्सु (प्र+आप् धातु, इच्छार्थक-उणादि/इच्छार्थक प्रत्यय)
FormMasculine, Nominative, Singular
महा-मनाःgreat-souled
महा-मनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootमनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
पितुःof (his) father
पितुः:
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Genitive, Singular
निकाराान्insults, humiliations
निकाराान्:
Karma
TypeNoun
Rootनिकारा
FormMasculine, Accusative, Plural
संस्मृत्यhaving remembered
संस्मृत्य:
TypeVerb
Rootसंस्मृ (सम्+स्मृ)
FormAbsolutive (क्त्वा/ल्यप्), Parasmaipada (usage-neutral for absolutive)
रणेin battle
रणे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootरण
FormMasculine, Locative, Singular
कर्मdeed, action
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
अकरोत्did, performed
अकरोत्:
TypeVerb
Rootकृ
FormImperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada
महत्great, mighty
महत्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहत्
FormNeuter, Accusative, Singular

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (speaker)
D
Droṇa
D
Dhṛṣṭadyumna
D
Dhṛṣṭadyumna’s father (Drupada, implied)
P
Pāṇḍava army (implied by context of being surrounded by forces)