Shloka 12
अकरोत् स ततः काल॑ शरतल्पगतो मुनि: । अयनं दक्षिण हित्वा सम्प्राप्ते चोत्तरायणे
akarot sa tataḥ kālaṁ śaratālpagato muniḥ | ayanaṁ dakṣiṇaṁ hitvā samprāpte cottarāyaṇe ||
वासुदेव उवाच—ततः स मुनिः शरतल्पगतो कालं समवेक्ष्य स्वप्रयाणसमयं चकार। दक्षिणायने स्थिते न स देहं जहौ; तस्मिन् काले व्यतीते उत्तरायणे सम्प्राप्ते तदा एव मृत्युं प्रत्यपद्यत—व्रतस्थैर्येण कालजयस्य च दर्शनं कृत्वा।
वासुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights disciplined self-governance: even in extreme suffering, one can uphold vows and choose the proper time for one’s final act, aligning personal conduct with a larger moral and cosmic order.
Kṛṣṇa (Vāsudeva) explains that Bhīṣma, lying on the arrow-bed, did not relinquish life during dakṣiṇāyana; he waited until uttarāyaṇa arrived and then deliberately accepted death.