Previous Verse
Next Verse

Shloka 58

Adhyāya 42 — Mahābhūta–Indriya–Adhyātma-Vyavasthā

Brahmā’s Instruction on Elements and Faculties

पज्चेन्द्रियमहाकूलां मनोवेगमहोदकाम्‌ । नदीं मोहद्वदां तीर्त्वा कामक्रोधावुभौ जयेत्‌

pañcendriya-mahākūlāṁ mano-vega-mahodakām | nadīṁ moha-dvadāṁ tīrtvā kāma-krodhāv ubhau jayet ||

पञ्चेन्द्रियमहाकूलां मनोवेगमहोदकाम्। नदीं मोहह्रदां तीर्त्वा कामक्रोधावुभौ जयेत्॥

पञ्चेन्द्रियमहाकूलाम्having great banks/shore made of the five senses
पञ्चेन्द्रियमहाकूलाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपञ्चेन्द्रियमहाकूला
FormFeminine, Accusative, Singular
मनोवेगमहोदकाम्having great waters of the speed of mind
मनोवेगमहोदकाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमनोवेगमहोदका
FormFeminine, Accusative, Singular
नदीम्river
नदीम्:
Karma
TypeNoun
Rootनदी
FormFeminine, Accusative, Singular
मोहद्वदाम्giving delusion (as its current/whirlpool)
मोहद्वदाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमोहद्वदा
FormFeminine, Accusative, Singular
तीर्त्वाhaving crossed
तीर्त्वा:
TypeVerb
Rootतॄ
FormAbsolutive (Gerund)
कामक्रोधौdesire and anger
कामक्रोधौ:
Karma
TypeNoun
Rootकामक्रोध
FormMasculine, Accusative, Dual
उभौboth
उभौ:
Karma
TypeAdjective
Rootउभ
FormMasculine, Accusative, Dual
जयेत्should conquer
जयेत्:
TypeVerb
Rootजि
FormOptative (Vidhi-lin), 3rd, Singular

वायुदेव उवाच

V
Vāyudeva (Wind-god)
P
pañcendriya (five senses)
M
manas (mind)
M
moha (delusion)
K
kāma (desire)
K
krodha (anger)