Previous Verse
Next Verse

Shloka 17

Āśvamedhika-parva, Adhyāya 14

Consolation of Yudhiṣṭhira; Rites and Gifts; Return to Hastināpura

स समाथ्चास्य पितरं प्रज्ञाचक्षुषमी श्वरम्‌ । अन्वशाद्‌ वै स धर्मात्मा पृथिवीं भ्रातृभि: सह,धर्मात्मा राजा युधिष्ठिर प्रज्ञाचक्षु पितृव्य महाराज धृतराष्ट्रको सान्त्वना देकर भाइयोंके साथ पृथ्वीका राज्य करने लगे

sa samāthcāsya pitaraṃ prajñācakṣuṣam īśvaram | anvaśād vai sa dharmātmā pṛthivīṃ bhrātṛbhiḥ saha ||

वैशम्पायन उवाच—स धर्मात्मा प्रज्ञाचक्षुषं पितृव्यं धृतराष्ट्रं समाश्वास्य, भ्रातृभिः सह पृथिवीं धर्मेणान्वशासत्।

सःhe (Yudhiṣṭhira)
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
समाश्वास्यhaving consoled
समाश्वास्य:
Karma
TypeVerb
Rootसम्-आ-√श्वस्
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage), having consoled/comforted
and
:
TypeIndeclinable
Root
अस्यof him / his
अस्य:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
पितरम्father (elder)
पितरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ
FormMasculine, Accusative, Singular
प्रज्ञा-चक्षुषम्having wisdom as (his) eyes; wise-eyed
प्रज्ञा-चक्षुषम्:
TypeAdjective
Rootप्रज्ञाचक्षुस्
FormMasculine, Accusative, Singular
ईश्वरम्the lord/master
ईश्वरम्:
TypeNoun
Rootईश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
अन्वशात्he ruled / governed / instructed
अन्वशात्:
TypeVerb
Rootअनु-√शास्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मात्माrighteous-souled
धर्मात्मा:
TypeAdjective
Rootधर्मात्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
पृथिवीम्the earth; the kingdom
पृथिवीम्:
Karma
TypeNoun
Rootपृथिवी
FormFeminine, Accusative, Singular
भ्रातृभिःwith (his) brothers
भ्रातृभिः:
Karana
TypeNoun
Rootभ्रातृ
FormMasculine, Instrumental, Plural
सहtogether with
सह:
TypeIndeclinable
Rootसह

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
D
Dhṛtarāṣṭra
P
Pāṇḍava brothers
P
Pṛthivī (the earth/kingdom)