Previous Verse
Next Verse

Shloka 48

अध्याय ९ — धृतराष्ट्रस्य युधिष्ठिरं प्रति राजनित्युपदेशः

Dhṛtarāṣṭra’s Counsel on Royal Policy to Yudhiṣṭhira

न पृष्ठत: करिष्यन्ति पौरा जानपदा जना: । “आपका प्रजाके साथ जो स्नेह था, उसे युधिष्ठिरने और भी बढ़ा दिया है। नगर और जनपदके लोग आपलोगोंके इस प्रजा-प्रेमकी कभी अवहेलना नहीं करेंगे ।। अधर्मिष्ठानपि सतः कुन्तीपुत्रा महारथा:

na pṛṣṭhataḥ kariṣyanti paurā jānapadā janāḥ | āpakā prajāke sātha yo sneha thā, use yudhiṣṭhirane aur bhī baṛhā diyā hai | nagara aura janapadake log āpalogoṃke isa prajā-prema kī kabhī avahēlanā nahīṃ kareṅge || adharmiṣṭhān api sataḥ kuntī-putrā mahā-rathāḥ

वैशम्पायन उवाच—न पृष्ठतः करिष्यन्ति पौरा जानपदा जनाः। युष्माभिः प्रजासु यः स्नेहः कृतः, तं युधिष्ठिरोऽपि भूय एव वर्धितवान्। नगरजनाः जनपदवासिनश्च युष्माकं प्रजाप्रेम कदाचन नात्यजिष्यन्ति न चावमन्यिष्यन्ति। येऽपि केचिदधर्मिष्ठा इति मन्येरन्, तेऽपि सत एव—कुन्तीपुत्रा महारथाः स्वभावशौचेन स्थिराः॥

not
:
TypeIndeclinable
Root
पृष्ठतःbehind; at the back; in one’s absence
पृष्ठतः:
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतस्
करिष्यन्तिthey will do
करिष्यन्ति:
TypeVerb
Rootकृ
FormLuṭ (simple future), 3rd, plural, Parasmaipada
पौराःtownspeople; citizens
पौराः:
Karta
TypeNoun
Rootपौर
Formmasculine, nominative, plural
जानपदाःcountry-folk; people of the districts
जानपदाः:
Karta
TypeNoun
Rootजानपद
Formmasculine, nominative, plural
जनाःpeople
जनाः:
Karta
TypeNoun
Rootजन
Formmasculine, nominative, plural
अधर्मिष्ठान्most unrighteous; very wicked
अधर्मिष्ठान्:
Karma
TypeAdjective
Rootअधर्मिष्ठ
Formmasculine, accusative, plural
अपिeven; also
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
सतःbeing; existing (persons)
सतः:
Karma
TypeAdjective
Rootसत्
Formmasculine, accusative, plural
कुन्तीपुत्राःsons of Kuntī
कुन्तीपुत्राः:
Karta
TypeNoun
Rootकुन्तीपुत्र
Formmasculine, nominative, plural
महारथाःgreat chariot-warriors
महारथाः:
Karta
TypeNoun
Rootमहारथ
Formmasculine, nominative, plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
Y
Yudhiṣṭhira
K
Kuntī
K
Kuntīputras (Pāṇḍavas)
P
paurāḥ (citizens)
J
jānapadāḥ (provincial people)
N
nagara (city)
J
janapada (countryside/provinces)