Previous Verse
Next Verse

Shloka 18

धृतराष्ट्रस्य पश्चात्तापः तथा वनप्रस्थानानुज्ञा | Dhṛtarāṣṭra’s Remorse and Request for Forest-Retirement

पुरुषैरलमर्थस्ते विदितैः कुलशीलत: । आत्मा च रक्ष्य: सततं भोजनादिषु भारत,“भारत! जिन मनुष्योंके कुल और शील अच्छी तरह ज्ञात हों, उन्हींसे तुम्हें काम लेना चाहिये। भोजन आदिके अवसरोंपर सदा तुम्हें आत्मरक्षापर ध्यान देना चाहिये

puruṣair alam arthas te viditaiḥ kulaśīlataḥ | ātmā ca rakṣyaḥ satataṃ bhojanādiṣu bhārata ||

वैशम्पायन उवाच— भारत, पुरुषैरलमर्थस्ते विदितैः कुलशीलतः; आत्मा च रक्ष्यः सततं भोजनादिषु।

पुरुषैःby/with men
पुरुषैः:
Karana
TypeNoun
Rootपुरुष
FormMasculine, Instrumental, Plural
अलम्enough; sufficient; (used with instr.) one should deal with
अलम्:
TypeIndeclinable
Rootअलम्
अर्थःneed; business; purpose
अर्थः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
तेto you/for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Dative, Singular
विदितैःwith those who are known
विदितैः:
Karana
TypeAdjective
Rootविदित
FormMasculine, Instrumental, Plural
कुलशीलतःfrom (their) family and conduct; as regards lineage and character
कुलशीलतः:
Apadana
TypeNoun
Rootकुलशील
FormNeuter, Ablative, Singular
आत्माself; person (oneself)
आत्मा:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मन्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
रक्ष्यःto be protected; should be guarded
रक्ष्यः:
TypeAdjective
Rootरक्ष्य
FormMasculine, Nominative, Singular
सततम्always; continually
सततम्:
TypeIndeclinable
Rootसततम्
भोजनादिषुin eating and the like; on occasions such as meals
भोजनादिषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootभोजनादि
FormNeuter, Locative, Plural
भारतO Bharata
भारत:
TypeNoun
Rootभारत
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Bhārata