Shloka 11
अध्याय ३३ — धृतराष्ट्रस्य कुशलप्रश्नाः तथा विदुरस्य योगसमाधिः
Chapter 33: Dhṛtarāṣṭra’s Welfare-Inquiries and Vidura’s Yogic Absorption
Devanagari script
अहं हितं वदाम्येतत् प्रियं चेत् तव पार्थिव । देवयाना हि पन्थान: श्रुतास्ते यज्ञसंस्तरे,पृथ्वीनाथ! तुम्हें प्रिय लगे तो मैं तुम्हारे हितकी बात बताता हूँ। यज्ञ आरम्भ करते समय तुमने देवयान-मार्गोकी बात सुनी होगी। वे ही तुम्हारे योग्य हैं
Transliteration
vaiśampāyana uvāca | ahaṃ hitaṃ vadāmy etat priyaṃ cet tava pārthiva | devayānā hi panthānaḥ śrutās te yajñasaṃstare ||
Translation
अहं हितं वदाम्येतत् प्रियं चेत् तव पार्थिव । देवयाना हि पन्थानः श्रुतास्ते यज्ञसंस्तरे ॥
Word by Word
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद्
Form—, प्रथमा, एकवचन
हितम्beneficial (thing)
हितम्:
Karma
TypeNoun
Rootहित
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
वदामिI say/speak
वदामि:
TypeVerb
Rootवद्
Formलट् (वर्तमान), उत्तम, एकवचन
एतत्this
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
प्रियम्pleasing/dear
प्रियम्:
TypeAdjective
Rootप्रिय
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
चेत्if
चेत्:
TypeIndeclinable
Rootचेत्
तवof you/your
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन
पार्थिवO king
पार्थिव:
TypeNoun
Rootपार्थिव
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
देवयानाthe path called Devayāna
देवयाना:
TypeNoun
Rootदेवयान
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
पन्थानःpaths
पन्थानः:
Karta
TypeNoun
Rootपन्थान्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
श्रुताःheard
श्रुताः:
TypeAdjective
Rootश्रुत
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
तेto you/for you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootतद्
Form—, चतुर्थी, एकवचन
यज्ञसंस्तरेat the (ritual) spreading/arrangement for the sacrifice
यज्ञसंस्तरे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootयज्ञसंस्तर
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन
पृथ्वीनाथO lord of the earth
पृथ्वीनाथ:
TypeNoun
Rootपृथ्वीनाथ
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśampāyanaP
pārthiva (the king addressed)D
DevayānaY
yajña (sacrifice)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes