Shloka 4

धृतराष्ट्रस्य सत्कारः — Dhṛtarāṣṭra Honored in the Post-war Court

Devanagari script

वैशम्पायन उवाच प्राप्प राज्यं महात्मान: पाण्डवा हतशत्रव: । धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य पृथिवीं पर्यपालयन्‌,वैशम्पायनजीने कहा--राजन्‌! जिनके शत्रु मारे गये थे, वे महात्मा पाण्डव राज्य पानेके अनन्तर राजा धृतराष्ट्रको ही आगे रखकर पृथ्वीका पालन करने लगे

Transliteration

vaiśampāyana uvāca | prāpya rājyaṃ mahātmānaḥ pāṇḍavā hataśatravaḥ | dhṛtarāṣṭraṃ puraskṛtya pṛthivīṃ paryapālayan |

Translation

वैशम्पायन उवाच प्राप्य राज्यं महात्मानः पाण्डवा हतशत्रवः । धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य पृथिवीं पर्यपालयन् ॥

Word by Word

• वैशम्पायनः: Vaishampayana
• वैशम्पायनः: Karta
• Type: Noun
• Root: वैशम्पायन
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• उवाच: said
• Type: Verb
• Root: वच्
• Form: Perfect, Third, Singular, Parasmaipada

• प्राप्य: having obtained
• Type: Verb
• Root: प्र-आप्
• Form: क्त्वा (absolutive), Active

• राज्यम्: kingdom
• राज्यम्: Karma
• Type: Noun
• Root: राज्य
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• महात्मानः: great-souled (men)
• महात्मानः: Karta
• Type: Noun
• Root: महात्मन्
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• पाण्डवाः: the Pandavas
• पाण्डवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: पाण्डव
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• हतशत्रवः: whose enemies were slain
• Type: Adjective
• Root: हतशत्रु
• Form: Masculine, Nominative, Plural

• धृतराष्ट्रम्: Dhritarashtra
• धृतराष्ट्रम्: Karma
• Type: Noun
• Root: धृतराष्ट्र
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• पुरस्कृत्य: having placed in front / having put foremost
• Type: Verb
• Root: पुरस्-कृ
• Form: क्त्वा (absolutive), Active

• पृथिवीम्: the earth
• पृथिवीम्: Karma
• Type: Noun
• Root: पृथिवी
• Form: Feminine, Accusative, Singular

• पर्यपालयन्: they ruled / protected
• Type: Verb
• Root: परि-पाल्
• Form: Imperfect, Third, Plural, Parasmaipada

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Pāṇḍavas
• Dhṛtarāṣṭra
• Pṛthivī (the earth/realm)