Shloka 17
गवां लोकवर्णनं तथा गोप्रदानफलश्रुतिः
Description of the ‘World of Cows’ and the Stated Fruits of Cow-Gift
Devanagari script
यश्चैव धर्म कुरुते तस्य धर्मफलं च यत् । सर्वस्यैवांशभाग् दाता त॑ निमित्तं प्रवृत्तय:
Translation
यश्चैव धर्मं कुरुते तस्य धर्मफलं च यत् । सर्वस्यैवांशभाग् दाता तं निमित्तं प्रवृत्तयः ॥
Word by Word
यःwho
यः:
Karta
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
धर्मम्dharma/righteous act
धर्मम्:
Karma
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक)
Formपुं, द्वितीया, एकवचन
कुरुतेdoes/performs
कुरुते:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (वर्तमान), प्रथम, एकवचन, आत्मनेपद
तस्यof him/of that person
तस्य:
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं, षष्ठी, एकवचन
धर्मफलम्fruit/result of dharma
धर्मफलम्:
TypeNoun
Rootधर्मफल (प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा, एकवचन
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
यत्whatever (that which)
यत्:
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
सर्वस्यof the whole/of all
सर्वस्य:
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुं, षष्ठी, एकवचन
एवindeed
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अंशभाग्a sharer of a portion
अंशभाग्:
TypeAdjective
Rootअंशभागिन् (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
दाताthe giver/donor
दाता:
Karta
TypeNoun
Rootदातृ (प्रातिपदिक)
Formपुं, प्रथमा, एकवचन
तत्that (result/fruit)
तत्:
Karma
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
निमित्तम्cause/reason
निमित्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिमित्त (प्रातिपदिक)
Formनपुं, द्वितीया, एकवचन
प्रवृत्तयःactivities/engagements/undertakings
प्रवृत्तयः:
Karta
TypeNoun
Rootप्रवृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्री, प्रथमा, बहुवचन
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes