Shloka 31
Cyavana’s Water-Vow and the Ethics of Cohabitation (स्नेह-सम्वास-धर्मः)
Devanagari script
तिस््र: कृत्वा पुरो भार्या: पश्चाद् विन्देत ब्राह्मणीम् ।। सा ज्येष्ठा सा च पूज्या स्यात् सा च भार्या गरीयसी
Transliteration
tisraḥ kṛtvā puro bhāryāḥ paścād vindeta brāhmaṇīm || sā jyeṣṭhā sā ca pūjyā syāt sā ca bhāryā garīyasī
Translation
भीष्म उवाच— तिस्रः कृत्वा पुरो भार्याः पश्चाद् विन्देत ब्राह्मणीम्। सा ज्येष्ठा सा च पूज्या स्यात् सा च भार्या गरीयसी॥
Word by Word
तिस्रःthree
तिस्रः:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रि
FormFeminine, Accusative, Plural
कृत्वाhaving made/done
कृत्वा:
TypeVerb
Rootकृ
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
पुरःin front/first
पुरः:
TypeIndeclinable
Rootपुरस्
भार्याःwives
भार्याः:
Karma
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Accusative, Plural
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
TypeIndeclinable
Rootपश्चात्
विन्देतshould obtain/find
विन्देत:
TypeVerb
Rootविद् (विन्दति)
FormVidhi-lin (optative), Optative, 3rd, Singular, Parasmaipada
ब्राह्मणीम्a Brahmin woman
ब्राह्मणीम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्मणी
FormFeminine, Accusative, Singular
साshe/that (woman)
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
ज्येष्ठाeldest/senior
ज्येष्ठा:
Karta
TypeAdjective
Rootज्येष्ठ
FormFeminine, Nominative, Singular
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
पूज्याworthy of worship/respect
पूज्या:
Karta
TypeAdjective
Rootपूज्य
Formयत् (gerundive), Feminine, Nominative, Singular
स्यात्should be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस्
FormVidhi-lin (optative), Optative, 3rd, Singular, Parasmaipada
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
भार्याwife
भार्या:
Karta
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Nominative, Singular
गरीयसीmore weighty/superior
गरीयसी:
Karta
TypeAdjective
Rootगरीयस्
FormFeminine, Nominative, Singular, Comparative
Speaker
भीष्म उवाच
Characters & Entities
B
BhīṣmaB
brāhmaṇī (a Brahmin woman)B
bhāryāḥ (wives)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes