Devaśarmā–Vipula Dialogue on Ahorātra–Ṛtu as Moral Witnesses (अनुशासन पर्व, अध्याय ४३)
विशेषेण तु राजेन्द्र वत्रहा पाकशासन: । उसका रूप देखकर देवता, गन्धर्व और दानव भी मतवाले हो जाते थे। राजेन्द्र! वृत्रासुरका वध करनेवाले पाकशासन इन्द्र उस स्त्रीपर विशेषरूपसे आसक्त थे ।।
viśeṣeṇa tu rājendra vṛtrahā pākaśāsanaḥ | tasyā rūpaṃ dṛṣṭvā devatā gandharvāś ca dānavāś ca matta-bhāvam āpadyante sma | rājendra vṛtrāsura-vadha-kartā pākaśāsana indras tasyāṃ striyāṃ viśeṣata āsakta āsīt || nārīṇāṃ carita-jñaś ca devaśarmā mahāmuniḥ |
भीष्म उवाच—विशेषेण तु राजेन्द्र वृत्रहा पाकशासनः। तस्याः रूपं निरीक्ष्यैव देवगन्धर्वदानवाः काममदेन प्रमत्ताः स्युः। तस्माद् राजेन्द्र वृत्रासुरवधप्रसिद्धः शक्रः तस्यां स्त्रियां विशेषत आसक्तोऽभवत्। देवशर्मा च महामुनिर्नारीणां चरितज्ञः।
भीष्म उवाच
Even the mightiest—Indra himself—can be overpowered by attraction; therefore dharma requires vigilance, restraint, and discernment, especially for rulers whose lapses can have wider consequences.
Bhīṣma describes a woman whose beauty overwhelms even celestial beings, emphasizing that Indra (Vṛtra’s slayer) became particularly attached to her, and he introduces Devaśarmā as a sage knowledgeable about women’s conduct, setting up further counsel or exemplum.