Shloka 6

Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)

Devanagari script

नारद उवाच न त्वामविषये भद्ठे नियोक्ष्यामि कथंचन । स्त्रीणां स्वभावमिच्छामि त्वत्त: श्रोतुं वरानने,नारदजीने कहा--भद्रे! मैं तुम्हें ऐसी बात बतानेके लिये नहीं कहूँगा जो कहने योग्य न हो; अथवा तुम्हारा विषय न हो। सुमुखि! मैं तुम्हारे मुँहसे स्त्रियोंक स्वभावका वर्णन सुनना चाहता हूँ

Transliteration

nārada uvāca | na tvām aviṣaye bhadre niyokṣyāmi kathaṃcana | strīṇāṃ svabhāvam icchāmi tvattaḥ śrotuṃ varānane ||

Translation

नारद उवाच—न त्वामविषये भद्रे नियोक्ष्यामि कथंचन । स्त्रीणां स्वभावमिच्छामि त्वत्तः श्रोतुं वरानने ॥

Word by Word

• [{'term': 'नारद (nārada)', 'definition': 'Nārada, the divine sage and interlocutor'}, {'term': 'उवाच (uvāca)', 'definition': 'said

• spoke'}, {'term': 'न (na)', 'definition': 'not'}, {'term': 'त्वाम् (tvām)', 'definition': 'you (accusative singular)'}, {'term': 'अविषये (aviṣaye)', 'definition': 'in a matter not proper/appropriate

• outside one’s domain'}, {'term': 'भद्रे (bhadre)', 'definition': 'O auspicious/gentle lady (vocative)'}, {'term': 'नियोक्ष्यामि (niyokṣyāmi)', 'definition': 'I will enjoin/compel/press (future of niyuj)'}, {'term': 'कथंचन (kathaṃcana)', 'definition': 'in any way

• at all'}, {'term': 'स्त्रीणाम् (strīṇām)', 'definition': 'of women (genitive plural)'}, {'term': 'स्वभावम् (svabhāvam)', 'definition': 'nature

• inherent character'}, {'term': 'इच्छामि (icchāmi)', 'definition': 'I desire

• I wish'}, {'term': 'त्वत्तः (tvattaḥ)', 'definition': 'from you'}, {'term': 'श्रोतुम् (śrotum)', 'definition': 'to hear (infinitive)'}, {'term': 'वरानने (varānane)', 'definition': 'O lovely-faced one

Speaker

नारद उवाच

Characters & Entities

• नारद (Nārada)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse frames ethical inquiry: Nārada emphasizes propriety (not urging speech on an improper or irrelevant topic) and seeks testimony directly from the addressed woman, suggesting that discussions of conduct and nature should be approached with restraint, relevance, and respect for the speaker’s domain.

What is happening in the narrative?

Nārada addresses a woman respectfully (bhadre, varānane) and states he will not compel her to speak on something unsuitable; instead, he requests that she describe the nature/disposition of women, setting up a didactic dialogue.