Shloka 13
Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)
Devanagari script
समाज्ञातानृद्धिमतः प्रतिरूपान् वशे स्थितान् । पतीनन्तरमासाद्य नाल॑ नार्य: प्रतीक्षितुम्
Translation
समाज्ञातानृद्धिमतः प्रतिरूपान् वशे स्थितान् । पतीनन्तरमासाद्य नालं नार्यः प्रतीक्षितुम् ॥
Word by Word
समाज्ञातान्well-known, renowned
समाज्ञातान्:
Karma
TypeAdjective
Rootसमाज्ञात (सम् + आ + ज्ञा, क्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
ऋद्धिमतःprosperous, wealthy
ऋद्धिमतः:
Karma
TypeAdjective
Rootऋद्धिमत्
FormMasculine, Accusative, Plural
प्रतिरूपान्handsome, of excellent form
प्रतिरूपान्:
Karma
TypeAdjective
Rootप्रतिरूप
FormMasculine, Accusative, Plural
वशेin control, under control
वशे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवश
FormMasculine, Locative, Singular
स्थितान्standing/being (in that state)
स्थितान्:
Karma
TypeAdjective
Rootस्थित (स्था, क्त)
FormMasculine, Accusative, Plural
पतीन्husbands
पतीन्:
Karma
TypeNoun
Rootपति
FormMasculine, Accusative, Plural
अनन्तरम्immediately, right after
अनन्तरम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअनन्तर
Formtrue
आसाद्यhaving approached/attained
आसाद्य:
TypeVerb
Rootआसाद्य (आ + सद्, ल्यप्)
FormAbsolutive (Gerund), Parasmaipada (usage)
नnot
न:
TypeIndeclinable
Rootन
Formtrue
अलम्able/sufficient (to)
अलम्:
TypeIndeclinable
Rootअलम्
Formtrue
नार्यःwomen
नार्यः:
Karta
TypeNoun
Rootनारी
FormFeminine, Nominative, Plural
प्रतीक्षितुम्to wait (for)
प्रतीक्षितुम्:
TypeVerb
Rootप्रतीक्षितुम् (प्रति + ईक्ष्, तुमुन्)
FormInfinitive (Tumun), Parasmaipada (usage)
Speaker
भीष्म उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes