Shloka 4

Vipulopākhyāna—Ruci-rakṣā and Śakra’s Māyā (विपुलोपाख्यानम्—रुचिरक्षणं शक्रमाया च)

Devanagari script

अपूर्व भावयेत्‌ पात्र यच्चापि स्याच्चिरोषितम्‌ । दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं च विदुर्बुधा:,इस दृष्टिसे विचार करनेपर जो पहलेसे परिचित नहीं है या जो चिरकालसे साथ रह चुका है, अथवा जो दूर देशसे आया हुआ है--इन तीनोंको ही विद्वान्‌ पुरुष दान-पात्र समझते हैं

Translation

अपूर्वं भावयेत् पात्रं यच्चापि स्याच्चिरोषितम्। दूरादभ्यागतं चापि तत्पात्रं च विदुर्बुधाः॥

Word by Word

अपूर्वम्a new/previously unknown (person)

भावयेत्should honor/esteem

पात्रम्a worthy recipient (vessel)

यत्which/that

चand

अपिalso/even

स्यात्may be/is (should be)

चिरोषितम्long-dwelling/long-associated

दूरात्from afar

अभ्यागतम्arrived/come

चand

अपिalso

तत्that

पात्रम्recipient/worthy person

चand

विदुःknow/consider

बुधाःthe wise (men)

Speaker

भीष्म उवाच

Dharma Sankata (Moral Dilemma)

Verse Rasa (Emotional Essence)

Philosophical Teaching

Political Layer

Meter (Chandas)

Sandhi Notes