Shloka 26
पात्रलक्षण-परिक्षा (Pātra-Lakṣaṇa Parīkṣā) — Criteria for a Worthy Recipient
ततो राष्ट्रस्य शान्तिर्हि भूतानामिव वासवात् । राजाओंको चाहिये कि वे उत्तम भोग
tato rāṣṭrasya śāntir hi bhūtānām iva vāsavāt | rājñāṃ ca kāryaṃ yatnena brāhmaṇānāṃ sadārcanam || yathā mahārṇave kṣipta āmaloṣṭo vinaśyati | tathā duścaritaṃ sarvaṃ parābhāvāya kalpate ||
ततो राष्ट्रस्य शान्तिर्हि भूतानामिव वासवात्। तस्माद् राज्ञा सदा ब्राह्मणाः प्रणामोपहारैः पूजनीयाः—उत्तमान् भोगान्, आभरणानि, च याचितान् मनोऽनुकूलान् पदार्थान् विधिवत् समर्प्य; पितृवत् च तेषां भरण-पोषणं कर्तव्यम्। एतेषां ब्राह्मणानां प्रसादादेव राष्ट्रे शान्तिः स्थिरा भवति। यथा महार्णवे क्षिप्त आमलोष्टो विनश्यति, तथा ब्राह्मणसङ्गमात्रेण सर्वं दुश्चरितं नश्यति, पराभवाय च कल्पते।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A king secures peace and stability in the realm by consistently honoring and supporting Brāhmaṇas with reverence and appropriate gifts; association with the virtuous hastens the destruction of wrongdoing, which naturally leads to its own downfall.
Bhīṣma instructs Yudhiṣṭhira on royal duty (rājadharma), using two similes—Indra’s rain bringing welfare to beings, and raw clay dissolving in the ocean—to emphasize that honoring Brāhmaṇas sustains public peace and erodes sinful conduct.