Previous Verse
Next Verse

Shloka 10

Brāhmaṇa-mahattva and Atithi-Dharma

Brahmagītā: Praise of Brāhmaṇas and norms of honor

श्येन उवाच ममैतद्‌ विहितं भक्ष्यं न राजंस्त्रातुमरहसि । अकिक्रान्तं च प्राप्तं च प्रयत्नाच्वोपपादितम्‌,इतनेहीमें बाज भी वहाँ आ गया और बोला--राजन्‌! विधाताने इस कबूतरको मेरा भोजन नियत किया है। आप इसकी रक्षा न करें। इसका जीवन गया हुआ ही है; क्योंकि अब यह मुझे मिल गया है। इसे मैंने बड़े प्रयत्नसे प्राप्त किया है

śyena uvāca: mamaitad vihitaṃ bhakṣyaṃ na rājaṃs trātum arhasi | akikrāntaṃ ca prāptaṃ ca prayatnāc copapāditam ||

श्येन उवाच— ममैतद्विहितं भक्ष्यं; न राजन् त्रातुमर्हसि। अक्रान्तं च प्राप्तं च प्रयत्नेनोपपादितम्॥

श्येनःthe hawk
श्येनः:
Karta
TypeNoun
Rootश्येन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3, Singular, Parasmaipada
ममof me / my
मम:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
एतत्this
एतत्:
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Nominative, Singular
विहितम्ordained / appointed
विहितम्:
TypeAdjective
Rootवि + धा (विहित)
FormNeuter, Nominative, Singular
भक्ष्यम्food; something to be eaten
भक्ष्यम्:
TypeNoun
Rootभक्ष्य
FormNeuter, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
त्रातुम्to protect / to save
त्रातुम्:
TypeVerb
Rootत्रा
FormInfinitive (tumun)
अर्हसिyou ought / you are fit
अर्हसि:
TypeVerb
Rootअर्ह्
FormPresent, 2, Singular, Parasmaipada
अकिक्रान्तम्overpowered / seized (reading-dependent)
अकिक्रान्तम्:
TypeAdjective
Rootआ + क्रम् (आक्रान्त) / पाठभेद: अकिक्रान्त
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्राप्तम्obtained; come into (my) reach
प्राप्तम्:
TypeAdjective
Rootप्र + आप् (प्राप्त)
FormNeuter, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
प्रयत्नात्by effort; with exertion
प्रयत्नात्:
Karana
TypeNoun
Rootप्रयत्न
FormMasculine, Ablative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
उपपादितम्procured; brought about; obtained
उपपादितम्:
TypeAdjective
Rootउप + पद् (उपपादित)
FormNeuter, Accusative, Singular

श्येन उवाच

Ś
Śyena (hawk)
R
Rājan (the King)
K
Kapota (pigeon) (implied as prey)