Shloka 35
तीर्थवंशोपदेशः
Tīrtha-vaṃśa Upadeśa: Instruction on the Fruits of Sacred Waters
(मुहूर्तानां त्रय॑ पूर्वमह्नः प्रातरिति स्मृतम् । जपथध्यानादिभिस्तस्मिन् विप्रैः कार्य शुभव्रतम् ।।
bhīṣma uvāca | muhūrtānāṃ trayaḥ pūrvam ahnaḥ prātar iti smṛtam | japa-dhyānādibhis tasmin vipraiḥ kāryaṃ śubha-vratam || saṅgava-ākhyas tribhāgaṃ tu madhyāhnas tri-muhūrtakaḥ | laukikaṃ saṅgave 'rthyaṃ ca snānādi madhyame || caturtham aparāhṇaṃ tu tri-muhūrtaṃ tu pitṛyakam | sāyāhnas tri-muhūrtaś ca madhyamaṃ kavibhiḥ smṛtam || śrāddhāpavarge viprasya svadhā vai muditā bhavet | kṣatriyasya api yo brūyāt prīyantāṃ pitaras tv iti ||
भीष्म उवाच— मुहूर्तानां त्रयः पूर्वेऽह्नः प्रातरिति स्मृतम् । तस्मिन् जपध्यानादिभिर्विप्रैः कार्यं शुभव्रतम् ॥ ततः साङ्गवसंज्ञस्तु त्रिभागोऽथ त्रिमुहूर्तकः । ततो मध्याह्नसंज्ञस्तु त्रिमुहूर्तः प्रकीर्तितः ॥ साङ्गवे लौकिकं कार्यं मध्याह्ने स्नानसन्ध्ययोः । चतुर्थोऽपराह्णस्तु त्रिमुहूर्तः पितृयकः ॥ ततः सायाह्नसंज्ञस्तु त्रिमुहूर्तः कविभिः स्मृतः । श्राद्धापवर्गे विप्रस्य स्वधा वै मुदिता भवेत् । क्षत्रियस्यापि यो ब्रूयात् प्रीयन्तां पितरस्त्विति ॥
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma teaches a dharmic ordering of the day: allocate specific time-blocks (muhūrtas) for spiritual practice (japa, dhyāna), worldly responsibilities, purification and sandhyā rites, and ancestral duties (śrāddha/pitṛ-kārya). Right timing is presented as part of right conduct.
In the Anuśāsana Parva’s instruction-setting, Bhīṣma continues his didactic discourse by defining traditional divisions of daytime and prescribing appropriate activities for each, including how to conclude a śrāddha with role-appropriate formulas for brahmins and kṣatriyas.