Shloka 25
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
ब्रहद्मणामपि यद् ब्रह्म पराणामपि यत् परम्
vāyudeva uvāca | brahmaṇām api yad brahma parāṇām api yat param | yo vedānām api veda uttamānām api cottamaḥ | tejasām api tejaḥ sa tapasām api tapaḥ | śāntānām api yaḥ śāntaḥ kāntīnām api kāntiḥ | jitendriyāṇām api yaḥ jitendriyaḥ buddhimatām api buddhir | devānām api devo ya ṛṣīṇām api ṛṣiḥ | yajñānām api yajñaḥ sa kalyāṇānām api kalyāṇam | rudrāṇām api rudro yaḥ prabhāvavatām īśvarāṇām api prabhā | yoginām api yogī ca kāraṇānām api kāraṇam | yasmāt sarve lokāḥ prabhavanti punar eva ca tasminn eva pralīyante | yaḥ sarvabhūtātma sa evāmita-tejā bhagavān śivaḥ | tasya me śṛṇu vīra sahasram aṣṭottaraṃ nāmnāṃ varṇanam | śravaṇamātreṇa ca sarvakāmān avāpsyasi ||
वायुरुवाच—ब्रह्मणामपि यद्ब्रह्म पराणामपि यत्परम्। वेदानामपि यद्वेदः श्रेष्ठानामपि यच्छ्रेष्ठम्॥ तेजसामपि यत्तेजस्तपसामपि यत्तपः। शान्तानामपि यच्छान्तः कान्तीनामपि यत्कान्तिः॥ जितेन्द्रियाणामपि यज्जितेन्द्र्यं बुद्धिमतामपि यद्बुधः। देवानामपि यो देवो ऋषीणामपि यो ऋषिः॥ यज्ञानामपि यो यज्ञः कल्याणानामपि यत्कल्याणम्। रुद्राणामपि यो रुद्रो योगिनामपि यो योगी॥ कारणानामपि यत्कारणं यस्माल्लोका भवन्ति च। यस्मिन्नेव पुनर्लीयन्ते स सर्वभूतात्मा शिवः॥ तस्यामिततेजसो देवस्य शिवस्य नरर्षभ। शृणु मे नाम्नां सहस्रं चाष्टोत्तरं च कीर्तनम्॥ श्रवणादेव चैतस्य सर्वान्कामानवाप्स्यसि॥
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse presents Śiva as the supreme ground of all excellences—knowledge, austerity, peace, radiance, self-control, and sacrificial merit—and as the cosmic source into whom all worlds arise and dissolve. It also teaches the devotional efficacy of śravaṇa (reverent hearing): listening to the Lord’s names is portrayed as a powerful spiritual act that fulfills aims and purifies intention.
Vāyudeva begins a formal praise of Śiva, introducing him through a chain of superlative epithets and then announcing the forthcoming recitation of Śiva’s 1008 names. He addresses a heroic listener (implicitly a ‘best of men’) and promises that mere hearing of the name-litany will grant the listener’s desired goals.