Previous Verse
Next Verse

Shloka 26

अथेन्द्रस्य महाघोरं सोडसृजच्छत्रुमेव हि

atha indrasya mahāghoraṃ so 'sṛjac chatrum eva hi | agnāv āhutim ādhāya munir indrasya vai ripum || tasya nāma mada iti | sa mukham prasārya tiṣṭhaty āsīt | tasya adhoṣṭhaḥ pṛthivyāṃ saṃspṛṣṭaḥ, ūrdhvoṣṭha ākāśaṃ spṛśati | tasya mukhe sahasraṃ dantāḥ, te ca śata-śata-yojanocchritāḥ | tasya dāḍhā bhīṣaṇā dve-dve-śata-yojanāyāmāḥ | atha devaḥ sendrāḥ sarve tasya jihvā-mūle samāpatanta, yathā mahāsāgare bahavo matsyāḥ timi-nāmnaḥ mahāmatsyasya mukhe patanti ||

अथ स महामुनिरग्नौ हुत्वेन्द्रस्य महाघोरं शत्रुमसृजत्—मदं नाम। स व्यादितास्यः स्थितः; अधरोष्ठो भूमिं स्पृष्ट्वा, ऊर्ध्वोष्ठो दिवमस्पृशत्। तस्य मुखे दन्तसहस्रं शतयोजनप्रमाणं, दंष्ट्राश्च द्वियोजनशतप्रमाणाः परमदारुणाः। तदा सर्वे देवा इन्द्रसहिताः तस्य जिह्वामूले प्रविष्टाः, यथा महार्णवे बहवो मत्स्याः तिमिनाम्नो महामत्स्यस्यास्यं प्रविशन्ति।

अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
इन्द्रस्यfor/of Indra
इन्द्रस्य:
Sampradana
TypeNoun
Rootइन्द्र
FormMasculine, Genitive, Singular
महाघोरम्very terrible
महाघोरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमहाघोर
FormMasculine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
असृजत्created/produced
असृजत्:
TypeVerb
Rootसृज्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
शत्रुम्an enemy
शत्रुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशत्रु
FormMasculine, Accusative, Singular
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor/indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि

च्यवन उवाच

च्यवन (Cyavana)
इन्द्र (Indra)
देवाः (the gods)
मद (Mada)
अग्नि (sacrificial fire)
तिमि (Timi)
महासागर (ocean)

Educational Q&A

The verse dramatizes mada—intoxication and pride—as a devouring force that can overwhelm even the gods. Ethical strength requires humility and self-restraint; otherwise power itself becomes the cause of downfall.

Cyavana performs a fire-offering and manifests a terrifying being named Mada as Indra’s enemy. Mada’s colossal mouth and teeth are described, and the gods with Indra are shown as being driven into its tongue-root, like fish swallowed by the great sea-creature Timi.