Shloka 11

Devanagari script

ततो लोका: पुनः प्राप्ता: सुरैः शान्तभयैर्न॒प । अथैनमन्रुवन्‌ देवा भूमिष्ठानसुरान्‌ जहि

Transliteration

tato lokāḥ punaḥ prāptāḥ suraiḥ śāntabhayair nṛpa | athainam abruvan devā bhūmiṣṭhān asurān jahi ||

Translation

ततो लोकाः पुनः प्राप्ताः सुरैः शान्तभयैर्नृप । अथैनमब्रुवन् देवा भूमिष्ठानसुरान् जहि ॥

Word by Word

• ततः: then, thereafter
• ततः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (तद्-प्रातिपदिकात्)
• Form: अव्यय

• लोकाः: worlds/realms (people of the worlds)
• लोकाः: Karta
• Type: Noun
• Root: लोक
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• पुनः: again
• पुनः: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः
• Form: अव्यय

• प्राप्ताः: having reached/returned
• प्राप्ताः: Karta
• Type: Verb
• Root: प्र-आप् (धातु) / प्राप्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• सुरैः: by the gods
• सुरैः: Karana
• Type: Noun
• Root: सुर
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• शान्त: pacified, calmed
• शान्त: Karana
• Type: Adjective
• Root: शम् (धातु) / शान्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन (समासाङ्ग)

• भयैः: with fears (their fears) calmed
• भयैः: Karana
• Type: Noun
• Root: भय
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन

• नृप: O king
• नृप: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: नृप
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• अथ: then, next
• अथ: Adhikarana
• Type: Indeclinable
• Root: अथ
• Form: अव्यय

• एनम्: him
• एनम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: एतद् (सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• अब्रुवन्: said/spoke
• अब्रुवन्: Karta
• Type: Verb
• Root: ब्रू (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन

• देवाः: the gods
• देवाः: Karta
• Type: Noun
• Root: देव
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• भूमि: on the earth
• भूमि: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: भूमि
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन (समासाङ्ग)

• स्थान: dwelling/standing
• स्थान: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: स्थान
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (समासाङ्ग)

• असुरान्: the asuras
• असुरान्: Karma
• Type: Noun
• Root: असुर
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन

• जहि: slay, destroy
• जहि: Karma
• Type: Verb
• Root: हन् (धातु)
• Form: लोट् (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Devas (Suras)
• Asuras
• Agastya
• Earth (Bhūmi)
• Celestial worlds (Lokas)
• King (addressed as nṛpa; contextually Yudhiṣṭhira)