Previous Verse
Next Verse

Shloka 8

Adhyāya 152 — Bhīṣma’s Authorization for Yudhiṣṭhira’s Return to the Capital (नगरप्रवेशानुज्ञा)

सधर्मचारिणी मे त्वं समशीला समचव्रता । समानसारवीर्या च तपस्तीव्रं कृतं च ते,तुम मेरी सहधर्मिणी हो। तुम्हारा शील-स्वभाव तथा व्रत मेरे समान ही है। तुम्हारी सारभूत शक्ति भी मुझसे कम नहीं है। तुमने तीव्र तपस्या भी की है

sadharmacāriṇī me tvaṁ samaśīlā samavratā | samānasāravīryā ca tapastīvraṁ kṛtaṁ ca te ||

सधर्मचारिणी मे त्वं समशीला समव्रता । समानसारवीर्या च तपस्तीव्रं कृतं च ते ॥

सधर्मचारिणीco-practiser of dharma; faithful wife
सधर्मचारिणी:
Karta
TypeNoun
Rootसधर्मचारिणी (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
मेof me; my
मे:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
समशीलाof the same disposition/character
समशीला:
Karta
TypeAdjective
Rootसमशील (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
समचव्रताhaving the same vows/observances
समचव्रता:
Karta
TypeAdjective
Rootसमव्रत (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
समानसारवीर्याhaving equal essential strength/valor
समानसारवीर्या:
Karta
TypeAdjective
Rootसमानसारवीर्य (प्रातिपदिक)
FormFeminine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तपःausterity; penance
तपः:
Karma
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
तीव्रम्intense
तीव्रम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतीव्र (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative, Singular
कृतम्done; performed
कृतम्:
TypeVerb
Rootकृ (धातु) → कृत (क्त-प्रत्यय)
FormNeuter, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तेof you; your
ते:
Adhikarana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Genitive, Singular

श्रीमहेश्वर उवाच

Ś
Śrī Maheśvara (Śiva)
T
the addressed consort (implied: Pārvatī/Umā)

Educational Q&A

True partnership in dharma is grounded in shared character, shared vows, and shared spiritual effort; austerity and inner strength are recognized as equal regardless of gender when the discipline is equal.

Maheśvara addresses his consort, affirming her as his co-practitioner of dharma and acknowledging her equal virtues, vows, power, and the intensity of her performed tapas.