Shloka 5
धर्मनिन्दा–धर्मोपासनाफलम् तथा साध्वाचारलक्षणम्
Fruits of Disparaging vs. Observing Dharma; Marks of Good Conduct
Devanagari script
एतन्मे संशयं देव वद भूतपतेडनघ । त्रयो वर्णा: प्रकृत्येह कथं ब्राह्माण्यमाप्रुयु:,देव! पापरहित भूतनाथ! मेरे इस संशयका समाधान कीजिये। शूद्र, वैश्य और क्षत्रिय --इन तीन वर्णोंके लोग किस प्रकार स्वभावतः ब्राह्मणत्वको प्राप्त हो सकते हैं?
Transliteration
etan me saṁśayaṁ deva vada bhūtapate 'nagha | trayo varṇāḥ prakṛtyeha kathaṁ brāhmaṇyam āpnuyuḥ ||
Translation
एतन्मे संशयं देव वद भूतपतेऽनघ । त्रयो वर्णाः प्रकृत्येह कथं ब्राह्माण्यमाप्नुयुः ॥
Word by Word
एतत्this (matter)
एतत्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormNeuter, Accusative, Singular
मेmy
मे:
Adhikarana
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, Genitive, Singular
संशयम्doubt
संशयम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंशय
FormMasculine, Accusative, Singular
देवO god / O lord
देव:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Vocative, Singular
वदtell (speak)
वद:
Karta
TypeVerb
Rootवद्
FormImperative, Second, Singular, Parasmaipada
भूतपतेO lord of beings
भूतपते:
Sampradana
TypeNoun
Rootभूतपति
FormMasculine, Vocative, Singular
अनघO sinless one
अनघ:
Sampradana
TypeAdjective
Rootअनघ
FormMasculine, Vocative, Singular
त्रयःthree
त्रयः:
Karta
TypeNumeral/Adjective
Rootत्रि
FormMasculine, Nominative, Plural
वर्णाःclasses (varnas)
वर्णाः:
Karta
TypeNoun
Rootवर्ण
FormMasculine, Nominative, Plural
प्रकृत्याby nature
प्रकृत्या:
Karana
TypeNoun
Rootप्रकृति
FormFeminine, Instrumental, Singular
इहhere / in this world
इह:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइह
कथम्how
कथम्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootकथम्
ब्राह्माण्यम्Brahminhood
ब्राह्माण्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootब्राह्माण्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आप्नुयुःmight attain
आप्नुयुः:
Karta
TypeVerb
Rootआप्
FormOptative, Third, Plural, Parasmaipada
Speaker
श्रीमहेश्वर उवाच
Characters & Entities
Ś
Śrī Mahēśvara (Śiva)D
Deva (addressed deity)B
Bhūtapati (Lord of beings)Verse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes